توسعه سواد سایبری گامی در راستای حفاظت سایبری در عرصه پدافند غیرعامل کشور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد

2 کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

با شکل گیری و توسعه فضای سایبر زمینه برای ایجاد مسائل و چالش هایی برای امنیت، منافع و هویت ملی ناشی از حضور و فعالیت افراد، گروه ها و حکومت ها به وجود آمده است. بر این مبنا حکومت ها برای استفاده از ظرفیت های فضای سایبر و از سوی دیگر کاهش آسیب ها و تهدیدات ناشی از آن راهبردهای مختلفی نظیر کاهش سرعت و غیره در پیش گرفته اند که شواهد موجود نشان دهنده آن است که این راهبردها به دلایل مختلف نتواسته است مفید واقع شود. ازجمله این تلاش ها که پژوهش حاضر مبتنی بر آن هدف پیش رفته است توسعه سواد سایبری برای حفاظت سایبری در عرصه پدافند غیرعامل است. سوال اصلی پژوهش حاضر که در پی پاسخ دهی به آن است عبارت است از اینکه آیا می توان از توسعه سواد سایبری به عنوان گامی در راستای حفاظت سایبری در عرصه پدافند غیرعامل کشور بهره برد؟ فرضیه پژوهش نیز بدین صورت است که به نظر می رسد رشد توسعه سواد سایبری در جامعه، بین نیروهای انتظامی، کارکنان و... می تواند در روند حفظ فضای سایبر مهم تلقی گردد. بر این مبنا، پژوهش حاضر با روشی توصیفی و تحلیلی و با بهره گیری از اطلاعات کتابخانه ای و اینترنتی راهبرد توسعه سواد سایبری را به عنوان گامی در راستای حفاظت سایبری در عرصه پدافند غیرعامل کشور جهت کاهش آسیب ها و تهدیدات فضای سایبر مطرح می کند. نتایج حاصل از پژوهش حاضر نشان دهنده آن است که با توجه به اینکه راهبرد مبتنی بر ماهیت بسترسازی و پایه ای است با افزایش آگاهی در میان افراد، جامعه، کارکنان و کارمندان سازمان ها و نهادهای دولت، نیروهای نظامی و انتظامی می توان تا حدود زیادی بستر لازم برای کاهش تاثیرات آسیب های سایبری در قالب حفاظت سایبری در عرصه پدافند غیرعامل کشور فراهم آورد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Development Cyber literacy A Step For Cyber Protection In The Field Of Passive Defense

نویسندگان [English]

  • ahmad jan parvar 1
  • reyhane saleh abadi 2
چکیده [English]

The creation and development of cyberspace paves the way for challenges to security, interests and national identity, due to the presence and activities of individuals, groups and governments, And governments,in order to use the cyberspace capacities and reduce the damage and threats associated with it, conduct various strategies such as reducing the speed and so on. The evidence shows, that these strategies failed for various reasons. One of this attempts,which is the main theme of this study, is the development of cyber literacy required for cyber protection,in the field of passive defense. The main question of this study is that: is it possible to make use of the development of cyber literacy as a step for cyber protection,in the field of passive defense? And the hypothesis is that; the development of cyber literacy in the community, specially for the police forces, can be important in the process of preserving cyberspace. Therefore, this paper, using descriptive- analytical techniques, and using the library and online information, proposes the development of cyber literacy strategy, as a step to protect the country's cyber in the areas of passive defense in order to reduce the damage and threats posed by cyberspace. The results of this study suggests that as the strategy is based on the basic infrastructure, By raising awareness among individuals, communities, employees of organizations and governmental institutions, police and armed forces can provide necessary conditions to minimize the impact of cyber damages in the form of passive defense in the country's cyber protection

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cyber Education Cyber Protection Passive Defense
آلبرتس دیوید، پاپ دانیل. (1385). الزامات امنیتی ملی در عصر اطاعات. پژوهشکده مطالعات راهبردی.
باربر، جیمز، اسمیت، مایکل. (1381). ماهیت سیاست گذاری خارجی در دنیای وابستگی متقابل کشورها. ترجمه حسین سیف زاده، تهران: انتشارات قومس.
باغ شیخی، احمد. (1388). دانستنی های عمومی پدافند غیرعامل. چاپ دوم. تهران: انتشارات معاونت تربیت و آموزش سازمان بسیج مستضعفین.
پورقهرمانی، بابک، صابرنژاد، علی. (1393). نقش آموزش و آگاهی در پیشگیری از انحرافات سایبری، اولین کنفرانس فضای سایبر و تحولات فرهنگی تبریز 30 بهمن ماه 1393.
جان‌پرور، محسن، حیدری موصلو، طهمورث. (1390). آسیب شناسی فضای سایبر بر امنیت اجتماعی. فصلنامه نظم و امنیت انتظامی. سال چهارم. شماره سوم.
جلالی فراهانی، امیرحسین. (1386). مزیت ها و محدودیت های فضای سایبر در حوزه های آزادی بیان. آزادی اطلاعات و حریم خصوصی، حقوقی دادگستری. تابستان 1386. شماره 5.
جلالی فراهانی، غلام‌رضا. (1391). مقدمه‌ای بر مبانی نظری پدافند غیرعامل با رویکرد تهدیدات جدید. تهران. انتشارات دانشگاه امام حسین (ع).
حافظ نیا، محمدرضا. (1390). جغرافیای سیاسی فضای مجازی، انتشارات سمت.
حافظ نیا، محمدرضا و جان‌پرور، محسن. (1392). مرزها و جهانی‌شدن (با نگاهی کوتاه به مرزهای ایران). تهران. انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
حسن بیگی، ابراهیم. (1384). حقوق و امنیت در فضای سایبر. تهران. موسسه فرهنگی مطالعات و پژوهشات بین‌المللی ابرار معاصر.
حسینی، پرویز، ظریف منش، حسین. (1392). مطالعه تطبیقی ساختار دفاع سایبری کشورها. فصلنامه پژوهش های حفاظتی-امنیتی، دانشگاه امام حسین. سال دوم. شماره5.
خلیلی پور رکن آبادی، علی، نورعلی وند، یاسر. (1391). تهدیدات سایبری و تأثیرات آن بر امنیت ملی. فصلنامه مطالعات راهبردی. سال15. شماره2. تابستان 1391. شماره مسلسل 56.
زارعی، جواد، آرمات، فیروزه، عبدالخانی، رباب. (1392). بررسی میزان آشنایی کارکنان بخش مدارک پزشکی بیمارستان های دانشگاهی اهواز با رایانه و مفاهیم پایه فناوری اطلاعات در سال 1390. فصلنامه علمی پژوهشی ماب و تزکیه. بهار 1392. دوره 22. شماره 1.
سلطانی فر، محمد. (1387). تحلیل وضعیت سواد اینترنتی دانش آموزان سال سوم دبیرستان شهر تهران 1385-1386 درمقایسه با مربیان و والدین آن‌ها، فصلنامه نوآوری های آموزشی. شماره27. سال هفتم. پاییز1387.
صالحی، محمد، حاجی‌زاده، محمد. (1389). بررسی سواد عمومی رایانه‎ی کارکنان دانشگاه‌های آزاد اسلامی استان مازندران. فصلنامه فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات در علوم تربیتی. سال اول شماره اول پاییز1389.
صدوقی، مرادعلی. (1382). تکنولوژی اطلاعات و حاکمیت ملی. چاپ دوم. تهران: انتشارات وزارت خارجه.
قادی، مجتبی. (1386). بررسی رابطه استفاده از اینترنت و هویت دینی کاربران. فصلنامه رسانه. شماره69.
قاسمی، علی، چهار بخش، ویکتور بارین. (1391). حملات سایبری و حقوق بین الملل. مجله حقوقی دادگستری. شماره78.
قصری، محمد، جان‌پرور، محسن، حیدری موصلو، طهمورث. (1389). مدیریت مرزهای فضای سایبر، گام نخست دفاع سایبری. مجموعه مقالات نخستین همایش ملی دفاع سایبری.
کاستلز، مانوئل. (1381). عصر اطلاعات (اقتصاد، جامعه و فرهنگ)، مترجمان احمد علیقلیان. افشین خاکباز. انتشارات طرح نو.
کاوندی کاتب، ابوالفضل، میرزایی، میثم. (1389). جهانی شدن اسلام و فضای سایبر. فصلنامه ادیان و عرفان اندیشه تقریب. تابستان 1389. شماره 2.
کروبی، محمدتقی و صدری، محمدرضا. (1384). ابعاد حقوقی محیط سایبر در پرتو توسعه ملی. مجموعه سخنرانی‌ها و مقالات اولین همایش حقوق فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات کشور. تهران. انتشارات بقعه.
محمدعلیپور، نسرین و کریمی، منصوره. (1386). بررسی تطبیقی پیرامون مطالعات مربوط به آموزش الکترونیکی. اولین کنفرانس بین‌المللی شهر الکترونیک.
معنوی، فیروزه. (1383). سواد رایانه‌ای؛ ضرورت یا هیاهو. اطلاع‌رسانی و کتابداری. بهار 1383. شماره3.
منطقی، مرتضی. (1387). تلفن همراه راهنمای والدین در استفاده فرزندان از فن‌آوری‌های ارتباطی جدی. چاپ دوم. تهران: انتشارات عابد.
اطلاع‌رسانی و کتابداری. فصلنامه مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات. بهار 1385 - شماره 6.
میرزا آقایی، حمید. (1382). نگاهی به جهان امروز و آشنایی با دنیای اینترنت. روزنامه اعتماد. 15 بهمن1382.
نورمحمدی، مرتضی. (1390). جنگ نرم فضای سایبر و امنیت جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه علمی پژوهشی علوم اجتماعی راهبرد فرهنگ. شماره16.
هادوی نیا، عباس، محترم قلانی، رحیم. (1391). جایگاه اعتماد اطلاعاتی در سپهر خط مشی دفاعی کشور (ارائه چارچوب پژوهشی برای مطالعه راهبرد دفاع در عمق برای مقابله با تهدیدات رایانه ای). مجله سیاست دفاعی. سال بیستم. شماره79. تابستان.
http://hamshahrionline.ir/news-4411.asp
Armistead, Edwin l. (2004). Information operations: warfare and the hard reality of soft powerT Potomac books inc
Bork,howard. (1993). Education as marketplace. In computer in education. Cresskill. N,j: Hampton pr
Livingstone, Sonia; Thumim, N. (2001). 'Assessing the media literacy of UK adults: a ... Edited by Livingstone, S.; Bovill, M. Lawrence Erlbaum Associates
Porche & Others. (2013). Redefining Information Warfare Boundaries for an Army in a Wireless World. RAND: USA.
Wilske (2004). International law jurisdiction. Available:file:/a:/wilske.html.