گونه شناسی تهدیدهای نرم فراروی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه بین المللی امام خمینی

2 کارشناس ارشد روابط بین الملل دانشگاه بین المللی امام خمینی

چکیده

تهدید نرم در حوزه روابط کشورها، اقدامات نرم افزاری یک کشور برای دگرگونی در حوزه های سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و دفاعی کشور دیگر است. عامل تهدید با تکیه بر نرم افزار و نه سخت افزار و جنگ کلاسیک، خواسته ی خود را به کشور هدف القا می کند و آن را به انجام خواسته خویش سوق می دهد. مجموعه تهدیدات نرم با دگرگونی در هویت فرهنگی، الگوی رفتاری، نظام ارزشی و حیات نظام سیاسی، امنیت ملی کشور هدف را به مخاطره می افکند؛ زیرا با تهدید نرم، ضربات سنگین به کیان نظام سیاسی وارد می شود. سوال اصلی پژوهش حاضر این است که گونه های تهدید نرم رویاروی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران (ج.ا.ا) کدامند؟ این سوال بر مبنای روش و نظریه ی زمینه پژوهی، از زوایای گوناگون بررسی شد و مشخص گردید که تهدیدهای نرم فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، دفاعی و زیست محیطی، امنیت ملی ج.ا.ا را نشانه رفته است. این تهدیدها در ابعاد گوناگون عرصه های پیش گفته قابل تحلیل است که عامل یا عاملان آن در صدد بحران زایی فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، نظامی و زیست-محیطی برای دستیابی به مقاصد مختلف خود هستند و با کاربرد انواع ابزارها و انجام اقدامات نرم در همه زوایا -ازجمله فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، حقوقی، اقتصادی و دفاعی- تضعیف امنیت ملی ج.ا.ا را دنبال می کنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Typology Of the Soft Threats Posed To the National Security of Islamic Republic Of Iran

نویسندگان [English]

  • ghorbanali ghorbanzadeh savar 1
  • hashem nateghi 2
چکیده [English]

Soft threat in the domain of the relations between the countries, is a country's software measures for the transformation in the areas of political, cultural, social, economic, defense of other countries. Threat agent relying on software, not hardware, and classical war, inculcate its wants and wishes to the target country and persuade the target country to do so.the soft threats suite with changes in cultural identity, behavior, value systems and life of political system, Compromise the national security target country. Because using soft threat can cause heavy blows to the life of political system. The main question in this study is; what is the Typology of the Soft Threats Posed to the National Security of Islamic Republic of Iran.The topic was considered from different angles Based on field research method and theory. And it was shown that cultural, social, political, economic, defensive and environmental soft threats target the National Security of Islamic Republic of Iran.These threats can be analyzed in various aspects of the above areas.That their agent / agents seek to create cultural, political, social, economic, military and environmental crises, to achieve their different purposes.And using a variety of tools and software measures at all angles, including cultural, social, political, legal, economic and defensive measures, try to undermine the national security of the Islamic Republic of Iran

کلیدواژه‌ها [English]

  • threat soft threat National Security of the Islamic Republic of Iran field of the studies
آزر، ادوارد ای و چونگ این مون. (1379). امنیت ملی در جهان سوم، ترجمه و نشر پژوهشکده‎ی مطالعات راهبردی، تهران.
افروغ، عماد. (1380). «جهانی شدن چالش ها و تعارض ها»، فصلنامه ی مطالعات راهبردی، ش3.
الیاسی، محمد حسین. (1388). «مبانی نظری و عملی اقناع و مجاب سازی»، فصلنامه ی مطالعات بسیج، ش45.
الیاسی، محمد حسین. (1387). «مقدمه ای بر ماهیت و ابعاد تهدید نرم»، فصلنامه ی نگاه، سال دوم، ش5.
امامی، اعظم. (1390). تحلیلی بر دیدگاه های انقلاب نرم، پایان نامه ی کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره).
امانت، حمیدرضا. (1386). «امنیت اجتماعی»، فصلنامه ی راهبرد، ش45.
امیری، ابوالفضل. (1387). تهدید نرم، تهاجم فرهنگی، ناتوی فرهنگی و راهکارها، تهران: پگاه.
ایوانز، گراهام و نونام جفری. (1381). فرهنگ روابط بین الملل، ترجمه ی حمیرا مشیرزاده و حسین شریفی، تهران: نشر میزان.
باقری دولت آبادی، علی. (1392). «نقش عنصر بازدارندگی در راهبرد نظامی ایران»، فصلنامه ی سیاست دفاعی، سال بیست و دوم، ش85، زمستان.
برزگر، شیرزاد. (1380). چالش های امنیت ملی ج.ا.ا، تهران: معاونت سیاسی حوزه ی نمایندگی ولی فقیه در نزسا.
بوزان، باری. (1378). مردم، دولت ها، هراس، ترجمه و نشر پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران.
پژوهشکده مطالعات راهبردی. (1384). استراتژی امنیت ملی در ج.ا.ا، مجموعه مقالات اولین همایش ملی مطالعات راهبردی در ج.ا.ا، تهران: پژوهشکده ی مطالعات راهبردی.
جاجرمی، کاظم و همکاران. (1392). «ارزیابی تهدیدات زیست محیطی در امنیت ملی ایران»، فصلنامه راهبرد،‌ سال بیست و دوم، ش67، تابستان.
حجازی، سیدحسن. (1387). «ظرفیت های قدرت نرم ج.ا.ا در مقابله با تهدیدات نرم آمریکا»، گزارش جمهور؛ ضمیمه ی فصلنامه ی تخصصی نامه ی دولت اسلامی، ش26.
حسن بیگی، ابراهیم. (1386). «رویکردهای مقابله با تهدید نرم علیه منافع امنیتی ج.ا.ا»، مجله ی نگرش راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، ش88، اسفند.
حسینی، حسن. (1383). طرح خاورمیانه بزرگتر، القاعده و قاعده در راهبرد امنیت ملی آمریکا، تهران: مؤسسه ی فرهنگی مطالعات و پژوهشات بین المللی ابرار معاصر.
خلیلی، رضا. (1381). «مهاجرت نخبگان، پدیده ی اجتماعی یا موضوع امنیت ملی» فصلنامه ی پژوهشکد ه ی مطالعات راهبردی؛ سال پنجم، ش2.
دانشگاه عالی دفاع ملی. (1388). تهدید نرم و راهبردهای مقابله، تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی.
ربیعی، علی. (1384). مطالعات امنیت ملی، تهران: وزارت امور خارجه.
رحمانی ساعد، هادی. (1389). مؤلفه های تهدید امنیت نرم در ج.ا.ا، انتشارات دانشکده علوم و فنون فارابی.
روشندل جلیل. (1387). امنیت ملی و نظام بین المللی، چاپ پنجم، تهران: سمت.
روشندل، جلیل. (1374). امنیت ملى و نظام بین الملل، تهران: سمت.
سخنرانی مقام معظم رهبری در جمع دانشگاهیان استان سمنان، 8 آبان 1385.
سیف زاده، سیدحسین. (1374). نظریه ها و تئوری های مختلف در روابط بین الملل؛ فردی- جهانی شده، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه.
شربیانی، قوام. (1387). امنیت ایران و رویکرد ناتو در آسیای مرکزی، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه.
شعبان فاریانی، معصومه. (1387). «عوامل داخلی و خارجی در شکل گیری انقلاب رنگی گرجستان»، فصلنامه ی آسیای مرکزی و قفقاز، ش63.
شیلر، هربرت. (1377). وسایل ارتباط‌جمعی و امپراتوری آمریکا، ترجمه ی احمد میرعابدینی، تهران: پژوهشکده ی پژوهشات استرتژیک.
ضیایی پرور، حمید. (1384). جنگ نرم، ویژه ی جنگ رسانه ای، تهران: مؤسسه ی فرهنگی مطالعات و پژوهشات ابرار معاصر.
طائفی، عبدالحسین و سیدضیاء محسن. (1389). «نقش نخبگان سیاسی غرب گرا درتهدید نرم و براندازی نرم ج.ا.ا در دهه ی 80»، فصلنامه ی علمی پژوهشی امنیت پژوهی، سال نهم، ش32.
عبدالله خانی، علی. (1383). نظریه های امنیت: مقدمه ای بر طرح ریزی دکترین امنیت ملی (1)، تهران: مؤسسه ی فرهنگی مطالعات و پژوهشات بین المللی ابرار معاصر.
عبدا... خانی، علی. (1384). کتاب امنیت بین الملل3، فرصت ها، تهدیدات و چالش های فراروی امنیت ملی ج.ا.ا (3)، تهران: مؤسسه ی فرهنگی مطالعات و پژوهشات بین المللی ابرار معاصر.
عمید، حسن. (1379). فرهنگ فارسی، تهران: امیرکبیر.
غرایاق زندی، داود. (1390). درآمدی بر سیاست گذاری امنیت ملی، تهران: پژوهشکده ی مطالعات راهبردی.
قاسمى، حاکم. (1372). «برداشت هاى متفاوت از امنیت ملى»، فصلنامه ی سیاست دفاعى، ش2.
قربان حسینی، علی اصغر. (1376). «امنیت و نیروی انتظامی»، نشریه ی امنیت، سال اول، ش2، تهران: وزارت کشور، شهریور.
قربان زاده سوار، قربانعلی و هاشم ناطقی. (1392). «جنگ نرم غرب و مشروعیت سیاسی ج.ا.ا»، فصلنامه ی مطالعات انقلاب اسلامی، سال دهم، ش32، بهار.
قربان زاده سوار، قربانعلی، هاشم ناطقی و مهدی اقبالی مهدی آبادی. (1390). «تهدیدات رویاروی منطقه ی خلیج‌فارس»، فصلنامه ی مطالعات تاریخ انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، تهران: دانشگاه امام حسین (ع)، سال سوم، ش11، تابستان.
کاظمی، سید علی‌اصغر. (1378). روابط بین الملل در تئوری و عمل، تهران: نشر قومس.
کاویانی راد، مراد. (1389). «تحلیل فضایی مخاطرات محیطی و بحران های بوم شناسـی در ایران»، فصلنامه ی مطالعات راهبردی، سال سیزدهم، ش2.
کمیجانی، سعید. (1378). مبانی عملیات روانی، تهران: معاونت فرهنگی سپاه.
لرنی، منوچهر. (1383). آسیب شناسی امنیت، تهران: نشر پیام پویا.
ماندل، رابرت. (1387). چهره ی متغیر امنیت ملی، ترجمه و نشر پژوهشکده ی مطالعات راهبردی، تهران.
مرادیان، محسن. (1385). درآمدی بر ابعاد و مظاهر تهدیدات، تهران: مرکز آموزشی و پژوهشی شهید سپهبد صیادشیرازی.
ناطقی، هاشم. (1390). تأثیر جنگ نرم بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، پایان نامه ی کارشناسی ارشد روابط بین الملل دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره).
نائینی، علی محمد. (1387). معنا و مفهوم قدرت و تهدید نرم در مطالعات امنیتی، قدرت نرم و سرمایه ی اجتماعی، تهران: دانشگاه امام صادق (ع).
نائینی، علی محمد. (1388). «بررسی ابعاد و حوزه های تأثیر تهدیدهای نرم آمریکا علیه ایران»، فصلنامه ی راهبرد دفاعی، سال هفتم، ش25، تابستان.
نقیب زاده، احمد. (1377). نظریه‏هاى کلان و روابط بین الملل، تهران: نشر قومس.
ولی پور، سید حسن. (1382). گفتمان های امنیت ملی ج.ا.ا، تهران: پژوهشکده ی مطالعات راهبردی، پیش ش 2.