ارزیابی میزان تحقق پذیری شاخص های پدافند غیرعامل در طرح های توسعه شهری با استفاده از الگو های کمی و کیفی و سامانه اطلاعات جغرافیایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

2 دانشجوی دکتری شهرسازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

چکیده

هدف از انجام این پژوهش ارزیابی میزان تحقق پذیری شاخص های پدافند غیرعامل در طرح های توسعه شهری با استفاده از الگو های کمی و کیفی و سامانه اطلاعات جغرافیایی است. این پژوهش یک تحقیق کاربردی به روش شبیه سازی و الگوسازی با بهره گیری از سامانه اطلاعات جغرافیایی است که مطالعات آن بر اساس اسناد و گزارشات کتابخانه ای و میدانی گردآوری شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. بررسی کمی و کیفی معیارها و شاخصهای پدافند غیرعامل در طرح تفصیلی هسته مرکزی شهر قم نشان می دهد با توجه به اهمیت محدوده مطالعاتی و حساسیت کاربری های موجود در این محدوده، در تهیه طرح مذکور به اصول و شاخص های پدافند غیر عامل جهت کاهش آسیب پذیری منطقه توجه جدی و قابل ملاحظه ای نشده است. لذا در نهایت پیشنهادهای لازم در قالب سیاست های اجرایی به منظور کاهش آسیب پذیری هسته مرکزی شهر قم در مقابل آسیبهای طبیعی و مصنوعی ارائه شده است. پیشنهادهایی شده است که از آن جمله تهیه طرح تفصیلی موضوعی – موضعی برای محدوده هسته مرکزی شهر قم با رویکرد پدافند غیرعامل است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluating the Realization Degree of Passive Defense Measures in Urban Development Projects Using Qualitative and Quantitative Models and Geographic Information Systems (GIS)

نویسندگان [English]

  • aliasghar malek afzali 1
  • saber mosavar zadeh 2
چکیده [English]

This research aims to evaluate the realization degree of passive defense measures in urban development projects using qualitative and quantitative models and geographic information systems (GIS). This is an applied research conducted by simulating and modeling method using geographic information system. Data were collected and analyzed using documents, field and library studies and reports. The quantitative and qualitative study of criteria and passive defense indicators in detailed plan of central part of Qom city shows that due to the importance of study scope and users’ sensitiveness in this regard, no significant and serious attention has been drawn on principles and indicators of passive defense in order to reduce the vulnerability of the region. Hence, necessary proposals are provided in the form of executive policies to reduce vulnerability in central part of Qom city against natural and synthetic damages.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Passive Defense Central Part of Qom City Urban Development Plans
زیاری، کرامت الله (1381)؛ برنامه‌ریزی کاربری اراضی شهری، انتشارات دانشگاه یزد، یزد.
کامران، حسن، حسینی امینی، حسن (1390)؛ مقالة پدافند غیرعامل در برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای مطالعة موردی شهریار، فصلنامة علمی – پژوهشی فضای جغرافیایی، سال دوازده، شماره 38.
کامران، حسن و همکاران (1391)؛ مقالة کاربرد پدافند غیرعامل در برنامه‌ریزی مسکن شهری، فصلنامة مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، سال چهارم، شماره پانزدهم.
هاشمی فشارکی، سید جواد، شکیبا منش، امیر (1390)؛ طراحی شهری از منظر دفاع غیرعامل، انتشارات بوستان حمید، تهران.
حاجی ابراهیم زرگر، اکبر، مسگری هوشیار، سارا (1386)؛ پدافند غیرعامل در معماری راهکاری جهت خطرپذیری در برابر سوانح، سومین کنفرانس بین‌المللی مدیریت جامع بحران درحوادث غیرمترقبه.
حسینی امینی، حسن، پریزادی، طاهر (1389)؛ مفاهیم بنیادین در پدافند غیرعامل با تأکید بر شهر و ناحیه، مؤسسة اندیشه کهن پرداز، جلد اول، چاپ اول، تهران.
سعید نیا، احمد (1387)؛ کاربری زمین شهری، نشریة شمارة99، انتشارات مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهری.
هیراسکار، جی.کی (1389)؛ درآمدی بر برنامه‌ریزی شهری، ترجمه محمد سلیمانی و احمد رضا یگانی فرد، انتشارات جهاد دانشگاهی واحد دانشگاه تربیت معلم تهران، چاپ اول، تهران.
کریمان، حسین (1366)؛ ری در کتاب شهرهای ایران، جهاد دانشگاهی، تهران.
Gibson, gary (1997), an interoduction to seismology, disaster prevention and management, volume 6, number 5, mcb university press, emerald group limited.
quarol, Martha (2005), does demogracy preemt civil wars?, journal of
political economy.