الگوی سطح بندی و اولویت بندی زیرساخت های حیاتی در اثر حملات هدفمند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه مالک اشتر

2 دانشجوی دکتری دانشگاه صنعتی مالک اشتر

چکیده

در سال های اخیر به دلیل پیشرفت های چشمگیری که در تولید تسلیحات مدرن، هوشمند و پیشرفته با دقت و برد بالا صورت گرفته است، الگو و ماهیت جنگ، دچار تغییر و تحول بسیاری شده است و جنگ ها ماهیت تاثیرمحور و مخرب تری به خود گرفته اند. در جنگ های نسل جدید (نسل ششم)، انگیزه دشمنان حمله به مراکز ثقل و شریان های حیاتی در کل محیط جغرافیایی کشور می باشد. در همین راستا این پژوهش با هدف شناسایی زیرساخت هایی از منطقه موردمطالعه انجام شده است که با توجه به خصوصیات ذاتی آن از جذابیت بالایی برای دشمنان جهت اعمال تهدید در اثر حملات هدفمند برخوردار می باشند. بر این اساس به منظور رتبه بندی زیرساخت ها، ۵ معیار اصلی، ۲۵ معیار فرعی و ۱۲۵ شاخص تخصصی ارائه می گردد. ۵ معیار اصلی در سطح بندی زیرساخت ها، "ماهیت بنیادی زیرساخت"، "محیط پیرامونی زیرساخت"، "ملاحظات پدافند غیرعامل"، "پیامدهای مترتب با حمله هدفمند" و "نحوه وابستگی" می باشند. هر زیرساخت با توجه به امتیازی که از هریک از معیارها دریافت می کند، در وزن معیار مربوطه ضرب می شود و پس از تجمیع امتیاز ۲۵ معیار فرعی، امتیاز نهایی هر زیرساخت بین ۰ تا ۱۰۰% تعیین می گردد و هر زیرساختی که امتیاز بالاتری کسب نماید، از رتبه بیشتری جهت اعمال تهدید توسط دشمنان برخوردار می باشد. در انتها به منظور نمایش خروجی های الگو، فرآیند مذکور در یک منطقه شهری فرضی در سیستم اطلاعات مکانی پیاده سازی شد و در بین ۳ شبکه برق، سوخت و آب شهر، زیرساخت های مرتبط با شبکه برق از جذابیت بالایی جهت اعمال تهدید در اثر حملات هدفمند برخوردار بودند و نیروگاه های برق شهر، بالاترین اولویت را به خود اختصاص دادند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Model of Rating and Prioritizing of vital Infrastructures due to Purposeful Attacks

نویسندگان [English]

  • babak omidvar 1
  • mehdi modiri 1
  • mohammad eskandari 2
چکیده [English]

During recent years, due to significant advancement in production of modern, intelligent and developed weapons with high accuracy and reach, the pattern and nature of war has significantly changed and wars have found more destructive features. In new age wars (sixth generation), the motivation of enemy is attack to centers of gravity and lifelines in the entire geography of the environment. Along this, this study is done with aim of identifying the infrastructures of studies regions that given its inherent properties is of high attraction for enemies for applying threat deriving from purposeful attacks. Thus, for ranking the infrastructures, 5 main criteria, and 25 subsidiary criteria and 125 specialized indexes are presented. Five main criteria at ranking of infrastructures are infrastructure basic nature, infrastructure peripheral environment, passive defense considerations, consequences of purposeful attach and modality of dependence. Each infrastructure is multiplied to the related criterion weight considering the score which receives from each one of criteria and after summing the scores of 25 subsidiary criteria, the final score of each infrastructure is determined between 0 to 100%, and each infrastructure which acquires higher score has greater ranking for applying the threat by enemies. Finally, for depicting the outputs of the model, the mentioned process is implemented in an imaginary urban region in positional information system and among three infrastructures of electricity network, fuel and city water supply, the infrastructures related to electricity network is of higher attraction for applying the threat due to purposeful attacks and city power plant has was of highest priority.

کلیدواژه‌ها [English]

  • vital infrastructures purposeful attacks ranking criterion index
اصغرپور، محمدجواد (1377)؛ " تصمیم‌گیری‌های چند معیاره"، نشر دانشگاه تهران، چاپ اول.
پوریاری، مقصود، حمید عباسی (1389)؛ "اولویت‌بندی زیرساخت‌ها در حوزه صنایع دریایی با نگاه پدافند غیرعامل"، دوازدهمین همایش ملی صنایع دریایی ایران، زیباکنار، انجمن مهندسی دریایی ایران.
جلالی فراهانی، غلامرضا، شمسایی زفرقندی، فتح‌اله، غضنفری، مصطفی، قنبری‌نسب، علی (1392)؛ "تعیین و رتبه‌بندی تهدیدات انسان‌ساخت عمدی در اجزای اصلی ایستگاه‌های مترو"، دو فصلنامه مدیریت بحران، شماره چهارم، پاییز و زمستان.
جلالی، غلامرضا (1389)؛ "روش و الگو برآورد تهدیدات در پدافند غیرعامل"، انتشارات دانشگاه امام حسین (ع)، تهران.
جمشیدی، علی، علیدوستی، علی، گیوه چی، سعید، رجبی، روزبه (1391)؛ " ارائه الگویی جهت ارزیابی آسیب‌پذیری امنیتی در صنعت نفت مطالعه موردی: تأسیسات نفتی دریایی "، دو فصلنامه علمی پژوهشی مدیریت بحران دانشگاه صنعتی مالک اشتر، دوره 1، شماره 1، تابستان و پاییز 1391، صفحه 61-67.
سازمان پدافند غیرعامل کشور (1394)؛ "دستورالعمل عمومی سطح‌بندی مراکز ثقل"، معاونت اطلاعات و عملیات، بهار 1394.
سلیمانی، عاطفه، برزگر، اکرم، نورالهی، حانیه، عوض‌آبادیان، فرشید (1394)؛ " ارائه الگوی ارزیابی ریسک در مقیاس‌های فرا شهری با تلفیق رویکردهای آمایشی و زیرساختی "، اولین کنفرانس ملی مدیریت ریسک در زیرساخت‌ها، ۵ تا 6 خرداد.
سهامی، حبیب‌ا، قنادیان چالشتری، مسعود (1394)؛ "روش‌های حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی در صنعت نفت و گاز و ارائه راهکارهای کاهش آسیب‌پذیری مبتنی بر مدیریت ریسک "، اولین کنفرانس ملی مدیریت ریسک در زیرساخت‌ها، ۵ تا 6 خرداد.
عبدالله خانی، علی (1385)؛ "بررسی و نقد نظریه امنیتی ساختن"، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره 33، تهران.
عطایی، محمدحسن (1394)؛ " تعیین درجة اهمیت و اولویت زیرساخت‌های استراتژیک از منظر دفاع غیرعامل با تأکید بر فرودگاه‌های غیرنظامی نمونه موردی: فرودگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)"، پایان‌نامه برای اخذ کارشناسی ارشد در رشته پدافند غیرعامل دانشگاه صنعتی مالک اشتر.
علمداری، شهرام (1387)؛ "دستورالعمل برآورد تهدید و تدوین سناریو در دستگاه‌های کشور و استانی"، سازمان پدافند غیرعامل، تهران.
محمد مرادی، اصغر، اخترکاوان، مهدی (1388)؛ " روش‌شناسی مدل‌های تحلیل تصمیم‌گیری چند معیاره، مجله آرمان‌شهر، شماره 2، بهار و تابستان 1388.
مدیریت بازرسی سازمان صنایع دفاع (1386)؛ کلیاتی پیرامون پدافند غیرعامل، چاپ اول.
مشهدی، حسن، امینی ورکی، سعید (1394)؛ "تدوین و ارائۀ الگوی ارزیابی تهدیدات، آسیب‌پذیری و تحلیل خطرپذیری زیرساخت‌های حیاتی با تأکید بر پدافند غیرعامل"، دو فصلنامه مدیریت بحران، شماره هفتم، بهار و تابستان 1394.
موحدی نیا، جعفر (1383)؛ دفاع غیرعامل، دانشکده فرماندهی و ستاد سپاه، چاپ اول
موحدی نیا، جعفر (1385)؛ مفاهیم نظری و عملی دفاع غیرعامل، معاونت آموزش و نیروی انسانی ستاد مشترک سپاه، مرکز برنامه‌ریزی و تألیف کتاب‌های درسی، چاپ اول، تهران، 1385
Cimren E, Catay E, Budak E. Development of a machine tool selection system using AHP, The International Journal of Advanced Manufacturing Technology. 2007;35(3-4):363-76.
Coppola, Damon P (2006), Introduction to International Disaster Management. Butterworth Heinemann. Burlington. pp. 113-119
ISO/IEC 2002, “Guide 73 Risk management- Vocabulary- Guidelines for use in standards”, International Organization for Standardization and International Electrotechnical Commission.