راه کارهای کاهش آسیب پذیری سدهای پنج گانه تامین آب شرب تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناس ارشد پدافند غیرعامل دلنشکده علوم و فنون فارابی

چکیده

آسیب رسانی به سدهای تامین کننده آب شرب تهران به عنوان منابع حیاتی و راهبردی پایتخت می تواند در سیاست ها و راهبرد های دشمن موردتوجه قرار گیرند؛ بنابراین برای کاهش تاثیر عملیات دشمن بر سدهای تامین کننده آب شرب تهران، ضرورت دارد نقاط ضعف و آسیب پذیری این سدها به صورت پیوسته مورد بررسی قرار گرفته و متناسب با آسیب پذیری آن ها و تهدیدهای جدید، راهکارهای کاهش آسیب پذیری ها تعیین و به کار گرفته شود. هدف تحقیق حاضر تعیین راهکارهای کاهش آسیب پذیری سدهای پنج گانه تامین آب شرب تهران در برابر تهدیدات طبیعی و انسان ساخت است. در این پژوهش ضمن بررسی وضعیت فعلی آسیب پذیری سدهای پنج گانه تامین آب شرب تهران در برابر تهدیدات طبیعی و انسان ساخت، راهکارهای کاهش آسیب پذیری سدهای مذکور نیز بررسی و اولویت بندی شده اند. سوال اصلی تحقیق حاضر این است که " آیا راهکارهای کاهش آسیب پذیری سدهای پنج گانه تامین آب تهران در برابر تهدیدات انسان ساخت نسبت به تهدیدات طبیعی اولویت دارند؟ و فرضیه اصلی در نظر گرفته شده این است که "راهکارهای کاهش آسیب پذیری سدهای پنج گانه تامین آب تهران در برابر تهدیدات مصنوعی یا انسان ساخت نسبت به تهدیدات طبیعی اولویت دارند". در انجام تحقیق حاضر از روش موردی – زمینه ای و در تجزیه تحلیل نتایج از آمار توصیفی و برای آزمون فرضیه ها از روش پیرسون استفاده شده است. در این تحقیق آسیب پذیری سدهای پنج گانه تهران و راهکارهای کاهش آسیب پذیری ها، هم به صورت کلی و هم هر سد به صورت جداگانه موردبررسی قرار گرفته و آسیب پذیری ها و راهکارهای کاهش آسیب پذیری هر سد اولویت بندی شده اند. نتایج حاصل از تحقیق، فرضیه اصلی و فرعی را مورد تایید قرار می دهد و بیانگر این است که به کارگیری راهکارهای کاهش آسیب پذیری سدهای پنج گانه شرب آب تهران در برابر تهدیدات انسان ساخت نسبت به تهدیدات طبیعی از اولویت بیشتری برخوردار است و با برخی اقدامات کم هزینه و با محوریت آموزش و پیشگیری و به بیان دیگر با به کارگیری اصول مدیریت بحران و پدافند غیرعامل می توان بسیاری از آسیب پذیری ها را رفع و یا در صورت وقوع با کمترین هزینه و تلفات مخاطرات پیش آمده را مدیریت نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Five ways to reduce the vulnerability of dams provide drinking water Tehran

نویسنده [English]

  • adel saedi
چکیده [English]

Damage to Tehran's drinking water dams as vital and strategic resources of the capital can be addressed in enemy policies and strategies. Therefore, to mitigate the impact of enemy operations on Tehran's drinking water dams, the weaknesses and vulnerabilities of these dams need to be addressed. And, depending on their vulnerabilities and new threats, identify and apply vulnerability mitigation strategies. The purpose of the present study was to determine strategies to reduce the vulnerability of Tehran's five drinking water dams to natural and man-made threats. In this study, while investigating the current vulnerability of five drinking water dams in Tehran against natural and man-made threats, the strategies for reducing the vulnerability of the mentioned dams have also been studied and prioritized. The main question of the present study is "Are the five strategies to reduce the vulnerability of Tehran's five water dams to human-made threats superior to natural threats?" And the underlying assumption is that "the five strategies to reduce the vulnerability of Tehran's five water dams to threats." Artificial or anthropogenic have priority over natural threats. "The present study uses a case-context method and descriptive statistics to analyze the results and Pearson's method to test the hypotheses. In this study, vulnerability of Tehran's five dams and vulnerability reduction strategies were investigated. , The overall and each dam has been investigated separately and the vulnerabilities and vulnerability reduction strategies have been prioritized. The results of the study confirm the main and secondary hypotheses and indicate that the implementation of the five vulnerability reduction strategies. Tehran has a higher priority over man-made threats than natural threats, and with some low-cost, education-preventive measures, in other words, by applying crisis management and passive defense principles, many vulnerabilities can be addressed or eliminated. The lowest cost and the loss of ongoing risks to be managed

کلیدواژه‌ها [English]

  • Five dams Tehran vulnerability crisis management strategy
اسکندری، حمید، (1391)، فرهنگ واژگان موضوعی پدافند غیرعامل، چاپ اول، تهران، بوستان حمید
اسکندری، حمید، (1392)، دانستنی‌های پدافند غیرعامل، چاپ اول، تهران، بوستان حمید
اسکندری، حمید، (1392)، الگوهای سناریونویسی در مدیریت بحران، چاپ اول، تهران، بوستان حمید
اسکندری، (1389)، فرهنگ اصطلاحات پدافند غیرعامل، چاپ اول، تهران، بوستان حمید
جلالی، غلامرضا و هاشمی فشارکی، جواد، (1389) دفاع غیرعامل در آیینه قوانین و مقررات، انتشارات سازمان دفاع غیرعامل، 1389
علمداری، شهرام، مشهدی، حسن، (1391)، روش‌های ارزیابی آسیب‌پذیری زیرساخت‌ها و مدیریت بحران، چاپ اول، تهران، بوستان حمید
معصوم بیگی، حسین، (1382)، آشنایی با عوامل جنگ بیولوژیک، تهران، انتشارات اسپند هنر.
موحد نیا، جعفر، (1390)، دفاع غیرعامل، ستاد تدوین متون درسی پدافند غیرعامل
بزی، خدا رحم، خسروی، سمیه، جوادی، معصومه، حسین نژاد، مجتبی، (1389)، بحران آب در خاورمیانه (چالش‌ها و راهکارها)، مجموعه چهارمین کنگره جغرافیدانان جهان اسلام
جلیلی قاضی‌زاده، محمدرضا، معصوم بیگی، حسین، (اردیبهشت ۱۳۸۷)، مهندسی پدافند غیرعامل در تأسیسات آبی پایین‌دست سدها، دومین کنفرانس ملی سد و نیروگاه‌های برق‌آبی.
ذاکری نیری، محمود، گهر نژاد، حمید، (1392)، رعایت اصول پدافند غیرعامل در زمان آبگیری و بهره‌برداری از سدها، نشست تخصصی مدیریت شهری و توسعه پایدار.
راستی، رضا، (1390)، وزینرام، فرشاد، واپایش پایداری، اندازه‌گیری و رفتارنگاری در سدهای بتنی، دانشکده صنعت آب و برق.
زرگر، حاج ابراهیم، مسگری هوشیار، سارا، (1386)، پدافند غیرعامل در معماری راهکاری جهت کاهش خطر پذیری در برابر سوانح، کنفرانس بین‌المللی مدیریت جامع بحران در حوادث غیرمترقبه طبیعی.
سبزیوند، رضا، سبزیوند، شایان، طاعتی زاده، حسین، بصی زاده، حبیب اله، (1392)، روش‌شناسی مطالعات پدافند غیرعامل در تأسیسات آب‌رسانی، ششمین انجمن ژئوپلیتیک ایران.
عسگری، محمود، (1381)، نسبت نوین بین منابع آبی و امنیت ملی، فصلنامة مطالعات راهبردی، شماره 16، تابستان 1381
کیوانفر، مهدی، قادری، سعدی، (1388)، بررسی فعالیت‌های بخش پدافند غیرعامل در سدهای بزرگ ایران، چالش‌ها و راهکارها، اولین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت زیرساخت‌ها.
کارآموز، محمد، دهقانی، مهدی، اسداللهی، سیداسدالله، احمدی، آزاده، (1388)، ارزیابی آسیب‌پذیری سدها با رویکرد مدیریت راهبردی‌، مطالعة موردی سد کرج، دومین همایش ملی سدسازی
گتمیری، بهروز، بلوچی، آمنه، (1388)، ارزیابی و تعیین آسیب‌پذیری سدها تحت پدیدة فرسودگی سنی، دومین همایش ملی سدسازی
مطلبی پور، مهدی، اسماعیلی، کاظم، (1390)، مدیریت ایمنی تأسیسات و منابع آب با ملاحظات پدافند غیرعامل، چهارمین کنفرانس مدیریت منابع آب ایران.
آقا محمد کاشی، اسماعیل، (1391)، ارزیابی اقدامات پدافند غیرعامل در حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی کشور- مطالعه موردی سدها، تهران، دانشگاه علوم و فنون فارابی
دانشگر، مهدی، (1392)، تهدید شناسی سدهای در حال بهره‌برداری با رویکرد پدافند غیرعامل – مطالعه موردی سد کرج، تهران، دانشگاه علوم و فنون فارابی
مقصودی، اسماعیل، (1393)، عوامل ایجادکننده آلودگی‌های منابع تأمین‌کنندة آب شرب تهران – مطالعه موردی رودخانه کرج، تهران، دانشگاه علوم و فنون فارابی
احتشامی، علی. (1390)، تروریسم شیمیایی تهدیدی آشکار برای امنیت عمومی. فصلنامه دانش انتظامی، سال نهم، شماره ۴
حدیدی مود، مسعود، جمعی از نویسندگان، (1380)، چاپ اول، راهنمای بازرسی در سدهای بزرگ، نشریه شماره 219، معاونت امور فنی، دفتر امور فنی و تدوین معیارها، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور
صافی، محمد، و جمعی از نویسندگان، (1392)، راهنمای ارزیابی ایمنی و اقدامات اضطراری در سدها و سازه‌های وابسته، نشریه شماره 644، معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور، امور نظام فنی
شرکت آب منطقه‌ای تهران، (1392)، گزارش شناخت مطالعات سامانه پشتیبان سیستم تأمین آب تهران
قرارگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیاء، معاونت پدافند غیرعامل، (1383)، تهدیدات و اصول پدافند غیرعامل، نشریه پدافند غیرعامل، شماره 1
قرارگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیاء، معاونت پدافند غیرعامل، (1384)، معماری و طراحی شهری در ایران، نشریه پدافند غیرعامل، شماره 4
کرمی، علی، (1389)، پدافند غیرعامل در حوزه بهداشت و درمان، مقدمات و آشنایی با پدافند غیرعامل، خبرنامه شماره یک پدافند غیرعامل
مشاور بهساز روش، 1386، گزارش برنامه تأمین آب اضطراری شهر تهران، شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور
مهندسین مشاور مهاب قدس، 1391، مطالعات پدافند غیرعامل سدهای شرکت آب منطقه‌ای تهران
امینی نژاد، فرشیده، رفعتی، سیما، 2/11/1386، مدیریت بحران، دسترسی در:
http://www.ensani.ir/fa/content/56075/default.aspx)
سازمان پدافند غیرعامل کشور به نشانی: http://paydarymelli.ir/
سیف آبادی، اعظم (1/9/1391)، چشم‌اندازهای سازمان پدافند غیرعامل کشور، دسترسی در: http://padafandstu.blogfa.com/post/13))
شرکت آب منطقه‌ای تهران به نشانی: http://www.thrw.ir
صادقی آرانی، نجمه، (10/10/ ۱۳۹۰)، پدافند غیرعامل، دسترسی در: http://pedafandegheireamel.blogfa.com/category/3)
قرارگاه پدافند هوایی قرارگاه خاتم‌الانبیاء (ص) به نشانی: http://www.aja.ir/
عزیزیان فارسانی، مهران، (13/1/1391)، مدیریت بحران، دسترسی در: http://arff-shiraz.blogfa.com/post-95.aspx
علمداری، شهرام، (1384)، جامعه آماده، چاپ اول، تهران، نواندیشان آریا، دسترسی در: http://sadook23.blogfa.com/post-21.aspx
کردی، محسن،21/10/1388، مدیریت بحران برای مقابله با بلایای طبیعی و واپایش آن، دسترسی در: (http://www. safety-mazand.blogfa.com/post-33.aspx)
نهال طهماسبی، محمدرضا، (4/2/92)، مدیریت بحران، دسترسی در: http://knightpir.mihanblog.com/post/119
ویکی‌پدیا به نشانی: ttps://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%AF https://www.amar.org.ir/

Aging infrastructure, Dam Safety, (Septamber 29, 2005), CRS Report for Congress,
Bitton G, (2005), Wastewater Microbiology.3rd Ed by John Wiley & Sons, p 464-468.
Canton, L.G, (2007),Emergency Management: Concepts and Stratrgies for Effective Programs, Wiley
Dam Safety Guidelines,Canadian Dam Association, (July 1, 2005)
Dan.J. K. (2006), Securing our water supply Protecting a vulnerable Resource. Penn well
Federal Guideline for Dam Safety, (April 2004),Eergency Action Planing for Dam Owners,, Intergency Committee on Dam Safety, available at: www.ferc.gov/industries/hydropower/safety/guidelines/fema-64.pdf
Federal Guidelines for Dam Safety,Hazard Potential Classification System for Dams, Interagency Committee on Dam Safety,U.S. (October 1998,Reprinted January 2004.) Department of Homeland Security Federal Emergency Management Agency,
Larry W, Mays, (2004), Water supply system security, Mc GRAW Hill
Szinicz L, (2005), History of chemical and biological warfare agents. Toxicology