شاخص‌های معنوی امیدآفرینی در اندیشه فرماندهی معظم کل قوا (مدظله‌العالی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده علوم و فنون فارابی

2 کارشناس‌ارشد حفاظت اطلاعات و مدرس دانشکده علوم و فنون فارابی

3 کارشناس‌ارشد رشته پدافند غیرعامل و امنیت دانشکده علوم و فنون فارابی

چکیده

امیدآفرینی، حرکت و تلاشی برای ایجاد یا افزایش انگیزه و ترسیم افقی روشن نسبت به آیندۀ پیش‌رو است. یکــی از مهم­ترین اهــداف نظام­های سیاســی، برای تداوم حکومت و بقا، تـلـاش برای ارتقای امید به آینده، انگیزه‌بخشــی و تأمین ســلامت روان شــهروندان است؛ بنابراین ارتقای امیدآفرینی که با رمز جهاد تبیین توسط فرماندهی معظم کل قوا (مدظله‌العالی) تدبیر شده است، از دغدغه‌های پژوهشگران است، بر همین اساس پژوهشگران، شاخص‌های معنوی ارتقای امیدآفرینی مبتنی بر اندیشه فرماندهی معظم کل قوا (مدظله‌العالی) را مورد واکاوی علمی قرار داده‌اند.  
پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و روش تحقیق آن توصیفی از نوع تحلیل محتوای کیفی است. روش‌ گردآوری در پژوهش شامل روش اسنادی و کتابخانه‌ای، از طریق نرم‌افزار حدیث ولایت و سایت KHAMENEI.IR است. هدف تحقیق، تبیین شاخص‌های معنوی ارتقای امیدآفرینی مبتنی بر اندیشه فرماندهی معظم کل قوا (مدظله‌العالی) و ازآنجایی‌که پژوهش اکتشافی بوده و محقق به دنبال تبیین اندیشه­های فرماندهی معظم کل قوا (مدظله‌العالی) پیرامون سازوکارهای ارتقای امیدآفرینی است، فرضیه­ای ارائه نشده است.
برای رسیدن به هدف پژوهش کلیدواژه‌های امید، امیدوار، امیدواری، امیدآفرین، امیدآفرینی، ناامید، رجا، یأس و امیدبخش در بیانات و مکتوبات مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) از ابتدای رهبری ایشان تاکنون، از طریق سایت رهبری و نرم‌افزار حدیث ولایت استخراج  و سپس  با استفاده از روش نظریه داده‌بنیاد[1] نسبت به کدگذاری آن‌ها اقدام و شاخص‌های موردنظر، استخراج گردید.
در مجموع 179 مورد از بیانات و مکتوبات مقام معظم رهبری مرتبط با شاخص‌های معنوی ارتقای امیدآفرینی احصا شد که در هشت شاخص به شرح زیر، دسته‌بندی گردید:

تمسک به ارزش‌های اسلامی و تقویت روحیه معنوی (47 مورد) 2- فرهنگ مهدویت (19 مورد) 3- ایمان و توکل به تفضل و لطف الهی (28 مورد) 4- دعا و درخواست از خدا (17 مورد) 5- اعتقاد به وعده و نصرت الهی (21 مورد) 6- گرامیداشت یاد شهیدان و مبارزان (10 مورد) 7- ترویج فرهنگ بسیج (11 مورد) 8- رهبران مذهبی مردم (26)

 
[1] . Grounded Theory

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Spiritual Indicators of Inspiring Hope in the Thought of the Supreme Commander-in-Chief (May His Eminence’s Shadow be Extended)

نویسندگان [English]

  • mahdi esmaeili 1
  • mahdi Kamali Atlas 2
  • Seyyed Mohsen Sarkeshikian 3
1 Assistant Professor, Faculty of Sciences and Technologies, Farabi University
2 Lecturer, Faculty of Sciences and Technologies, Farabi University
3 M.A. in Passive Defense and Security, Faculty of Sciences and Technologies, Farabi University
چکیده [English]

Hope creation is the act and effort aimed at generating or enhancing motivation and portraying a bright outlook toward the future. One of the most important objectives of political systems, for the continuity and survival of governance, is to strengthen hope for the future, inspire motivation, and ensure the mental well-being of citizens. Accordingly, enhancing hope creation—devised by the Supreme Commander-in-Chief (May His Eminence’s Shadow be Extended) under the guiding principle of Jihad of Clarification—is a matter of scholarly concern. Based on this, the present researchers have conducted a scientific analysis of the spiritual indicators for enhancing hope creation as rooted in the thought of the Supreme Commander-in-Chief.
This study is applied in purpose and descriptive in methodology, employing qualitative content analysis. Data collection was carried out using documentary and library research methods, through the Hadith-e-Velayat software and the official website KHAMENEI.IR. The aim of the research is to explain the spiritual indicators for enhancing hope creation based on the thought of the Supreme Commander-in-Chief. As the study is exploratory in nature and the researcher seeks to explicate His Eminence’s perspectives regarding the mechanisms of enhancing hope creation, no hypothesis has been proposed.
To achieve the research goal, keywords such as “hope,” “hopeful,” “optimism,” “hope-inspiring,” “hope creation,” “despair,” “raja” (hope in Islamic theology), “despondency,” and “hope-bringing” were extracted from the speeches and writings of the Supreme Leader (May His Eminence’s Shadow be Extended) from the beginning of his leadership to the present, via the official website and Hadith-e-Velayat software. Using the grounded theory method, these instances were coded, and the relevant indicators were identified.
In total, 179 instances of the Supreme Leader’s speeches and writings relevant to the spiritual indicators of enhancing hope creation were identified and categorized into the following eight indicators:

Adherence to Islamic values and strengthening spiritual morale (47 instances)
Culture of Mahdism (Mahdaviyat) (19 instances)
Faith and reliance on divine grace and favor (28 instances)
Supplication and petitioning God (17 instances)
Belief in divine promise and victory (21 instances)
Commemorating martyrs and combatants (10 instances)
Promotion of the Basij culture (11 instances)
Religious leadership of the people (26 instances)

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hope
  • Hope Creation
  • Supreme Leader (May His Eminence’s Shadow be Extended)
  1. منابع و  مآخذ

    1. منابع دینی

    - قرآن کریم

    - نهج‌البلاغه

    - مقام معظم رهبری (بیانات و مکتوبات برگرفته از نرم‌افزار حدیث ولایت)

    - خامنه‌ای، علی (1397)، آداب روزه‌داری، مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی، دفتر حفظ‌ونشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، انتشارات انقلاب اسلامی، تهران – ایران.

    - خامنه‌ای، علی (1401)، تفسیر سوره تغابن، مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی، دفتر حفظ‌ونشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، انتشارات انقلاب اسلامی، تهران – ایران.

    - خامنه‌ای، علی (1401)، تفسیر سوره حشر، مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی، دفتر حفظ‌ونشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، انتشارات انقلاب اسلامی، تهران – ایران. 

    - خامنه‌ای، علی (1390)، نقشۀ نقش بر آب، مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی، دفتر حفظ‌ونشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، انتشارات انقلاب اسلامی، تهران – ایران.

    - خامنه‌ای، علی (1396)، شعار سال 1396، مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی، دفتر حفظ‌ونشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، انتشارات انقلاب اسلامی، تهران – ایران.

    - خامنه‌ای، علی (1398)، نگاهی به نظریه انتظار در اندیشۀ حضرت آیت‌الله العظمی‌خامنه‌ای(مدظلّه العالی)، مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی، دفتر حفظ‌ونشر آثار حضرت آیت‎الله‌العظمی‌خامنه‌ای، انتشارات انقلاب اسلامی، تهران – ایران.

    1. منابع فارسی

    - امین­زاده، علیرضا (1395)، پیش­بینی مهارت­های اجتماعی و سرمایه روان­شناختی بر اساس رفتار اجتماعی مثبت جوانان، پایان­نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار.

     - رضایی ورمزیار، فروزان و شرفی، محمود، (1401)، شاخص­های امیدآفرینی انتظار در مدل اسلامی پیشرفت در اندیشه امام خامنه­ای (مدظله­العالی)، تهران، نشریه رهیافت­های نوین مدیریت جهادی و حکمرانی اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، شماره 6 (A) صفحات 124-16.

    - رحیمی، علیرضا (1403)، امیدآفرینی کتاب امید، نشر جوهر دانش، قم.

    - سلیگمن، مارتین، ترجمه زهره قربانی(1401)، مدار امید داستان سفر یک روان‌شناس از درماندگی به خوش‌بینی، نشریه سایه سخن، تهران.

    - علوی­نیا، نسرین و نعمتی، زهرا (1400)، فرایند نهادینه کردن امید در جوانان و راهکارهای آن در بیانیه گام دوم انقلاب مبتنی بر بیانات مقام معظم رهبری(مدظله­العالی)، نشریه مطالعات هنر و فرهنگ، شماره 19، صفحات 9 - 18.

    - مؤمنی، علی‌اکبر (1397)، امید در زندگی از منظر قرآن کریم، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.

    - میرمحمدی، داود (1401)، امیدآفرینی به مثابه گفتمانی فراگیر و نیاز اساسی جامعه امروز ایران، نشریه نامه هویت شماره 82 صفحات 4- 11.