اقدامات حفاظتی در مواجهه با جنگ رسانه های اجتماعی در فضای سایبر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار مدیریت راهبردی فضای سایبری دانشکده علوم وفنون فارابی

2 دکتری مدیریت آموزشی دانشگاهآزاد اسلامی واحد تهران شمال

چکیده

با گسترش رسانه‌های اجتماعی در فضای سایبری امروزه بشر در معرض بمباران وسیع انواع تولیدات رسانه‌ای قرار گرفته است. رسانه‌های اجتماعی با گردآوری و انتشار اطلاعات، آگاهی‌های لازم را در حوزه‌های مختلف اجتماعی ایجاد می‌کنند و با ترفندهای رسانه‌ای به برخی مطالب و موضوعات، آنها را هدفمند به مخاطب انتقال می‌دهند. از جنگ جهانی دوم به بعد، جنگ رسانه‌ای به یک رشته علمی و راهبردی (استراتژیک) تبدیل شد که ذات و سرشت اصلی قدرت نظامی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی کشورهایی مثل آمریکا را تشکیل می‌دهد. فضای سایبر، دارای شاخصه‌ها و ویژگی‌هایی است که آن را از سایر رسانه‌ها جدا نموده و به عنوان محور اصلی جنگ نرم قرار داده است. در پژوهش پیش رو که در رده پژوهش‌های نظری و کاربردی قرار می‌گیرد، تلاش شده با روش توصیفی-تحلیلی شرحی از جنگ رسانه‌های اجتماعی در فضای سایبر ارایه و سپس با واکاوی و بررسی ادبیات و مبانی نظری، تکنیک‌های مورد استفاده در جنگ رسانه‌های اجتماعی شناسایی و اقدامات حفاظتی و پدافندی در مواجهه با آن احصاء گردد؛ بنابراین هدف از انجام پژوهش حاضر دستیابی به پاسخ این سوال است: «اقدامات حفاظتی در مواجهه با جنگ رسانه‌های اجتماعی در فضای سایبری کدام‌اند؟» یافته‌های این تحقیق بر این نکته صحه می‌گذارند که عمده اقدامات حفاظتی در مواجهه با جنگ رسانه‌های اجتماعی عبارتند از: راه‌اندازی شبکه‌های اجتماعی بومی، ایجاد اتاق فکر جنگ رسانه‌های سایبری، تشکیل یگان‌های سایبری، پرورش تفکر انتقادی، استفاده از دیپلماسی سایبری، انجام عملیات روانی متقابل، آگاهی‌بخشی و به عرصه کشاندن نخبگان در این عرصه، تصویرسازی درست توام با امیدآفرینی.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Countermeasures against Media Warfare in Cyber Space

نویسندگان [English]

  • JAMSHID NOSRAT ABADI 1
  • JAVAD PASANDIDEH 2
چکیده [English]

In tandem with the spread of social media in the cyber space, human is in the exposure of the severe bombardment by varied media products. Social media develop information in various spheres through gathering and emitting data and communicate it to the audience with media tactics. As of the World War II upwards, media warfare has turned into a strategic scientific discipline which shapes the core of national military, economic, cultural and political power of many states such as America. The cyber space is of features and characteristics which distinguish it from other media and make it the bedrock of soft war. The present study as a theoretical and applied research seeks to develop a description of social media warfare in the cyber space with descriptive-analytic method and the explore the techniques applied in the social media warfare and develop the related countermeasures by means of the review of the related literature. Accordingly, the present study aims at the countermeasures against the social media warfare in the cyber space as a question. The findings of the study suggest the main countermeasures as follows: establishment of local social media, cyber media think-tank and cyber unit, development of critical thinking, exploitation of cyber diplomacy, conduct of psychological counter-operation, information and employment of the concerned experts, and true imaging along with giving hope.

کلیدواژه‌ها [English]

  • media media warfare cyber space social media
- کریمی‌قهرودی، محمدرضا، انعامی، ندا (1398)؛ جنگ رسانه‌های اجتماعی، سلاح‌هایی برابر برای همه، تهران- موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی
- کشتکارهرانکی، مهران (1395)؛ طراحی الگوی راهبردی نوآوری اجتماعی در جمهوری اسلامی ایران، رساله دکتری دانشگاه عالی دفاع ملی
- سمیعی‌اصفهانی، علیرضا؛ فتحی‌مظفری، عبدالرضا (1391)؛ راهبردها و راهکارهای رسانه زمینه‌ساز در مواجهه با جنگ نرم، فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج، سال پانزدهم، شماره 57
- افقهی، اسماعیل (1394)؛ فصلنامه اطلاع‌رسانی و ارتباطات، سال دوم، شماره 5
- صفایی‌نژاد، قاسم (1395)؛ جریان‌سازی در فضای مجازی با تأکید بر رسانه‌های اجتماعی، نشریه مدیریت رسانه، شماره 26
- سلطانی‌فر، محمد (1392)؛ پژوهش‌نامه‌ی رسانه و جنگ نرم، فصلنامه عملیات روانی شماره ۳۵، قابل بازیابی در آدرس اینترنتی: http://www.swar.ir/quarterly.aspx?qid=76
- رضاییان، مهدی (1387)؛ راهبردها و اهداف جنگ رسانه‌ای غرب علیه جمهوری اسلامی ایران، قابل بازیابی در آدرس اینترنتی: http://www.sid.ir/fa/VEWSSID/J_pdf/39613875504.pdf
- عسگری، محمود (1382)؛ رسانه و جنگ، چارچوبی برای تحلیل، فصلنامه پژوهش و سنجش، شماره ۳۴، ویژه رسانه و جنگ، ص ۶۷
- وردی‌نژاد، فریدون و همکاران (1388)؛ تاثیرگذاری فناوری‌های نوین بر مزیت رقابتی خبرگزاری جمهوری اسلامی، فصلنامه مدیریت دولتی دانشگاه تهران
- رضائیان، مهدی (1387)؛ اهداف و راهبردهای جنگ رسانه‌ای غرب علیه جمهوری اسلامی ایران، قابل بازیابی در آدرس اینترنتی: http://fa.journals.sid.ir/ViewPaper.aspx?id=03063
- شریعت‌زاده، سید محمدعلی (1396)؛ جنگ رسانه‌ای و چیستی آن، اندیشکده راهبردی تبیین
- رنجبران، داوود (1389)؛ جنگ نرم، انتشارات ساحل اندیشه تهران، مجموعه مقالات قدرت و جنگ نرم از نظر تا به عمل صص 193-197
- ضیایی‌پرور، حمید (۱۳۸۸)؛ جنگ نرم ویژه جنگ رسانه‌ای، موسسه ابرار معاصر تهران
- فرهنگی، علی‌اکبر؛ روشندل، طاهر؛ برقی، میکائیل (1383)؛ نگرشی بر بنیان‌های نظری مدیریت سازمان‌های رسانه‌ای، دانش مدیریت، شماره 66
- NATO Strategic Communications Centre of Excellence, May (2016),Social media as a tool of hybrid warfare
- Bench, S. and Day, T. (2010). The User experience of critical care discharging: a meta- Synthesis of qualitative research. International journal of nursing studies, 47(4), 487-499
- Holmes, David (2005) Communication theory: media, technology and society, London: Sage.
- Williams, Kate and Durrance, Joan C. (2008) Social Networks and Social Capital:Rethinking Theory in Community Informatics. The Journal of Community Informatics, Vol 4, No 3.
- Castells, Manuel (2009) Communication Power. Oxford University Press.