تحلیل عاملی اکتشافی و اولویت بندی تهدیدات سیاسی رژیم صهیونیستی موثر بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا

2 دکتری تحقیق در عملیات-عضو هیئت علمی دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا

3 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته زئوپلیتیک-دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا

چکیده

جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از کشورهای جنوب غرب آسیا همواره در معرض تهدیدهای سیاسی و امنیتی رژیم صهیونیستی بوده؛ به گونه‌ای که در حال حاضر، رژیم صهیونیستی یکی از معضلات اصلی سیاست خارجی و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی محسوب می‌گردد. در این مقاله ابعاد و مولفه های تهدیدات سیاسی رژیم صهیونیستی که می‌تواند بر امنیت ملی ج.ا.ایران موثر باشند با استفاده از نظرات صاحب نظران و جامعه آماری در ۶۳ عامل و در دو دوبعد داخلی و خارجی شناسایی گردیدند و در ادامه با استفاده از رتبه‌بندی فریدمن اولویت‌بندی و در نهایت با استفاده از روش تحلیل عاملی اکتشافی طبقه‌بندی و کاهش بعد داده شد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که عمده‌ترین تهدیدهای سیاسی رژیم صهیونیستی که بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران در بعد داخلی مولفه بی ثباتی می‌تواند در ۶ عامل جدید و در مولفه مشروعیت‌زدایی در ۳ عامل جدید تفسیر شود همچنین در بعد خارجی در مولفه‌های بی‌اعتبارسازی و منزوی‌سازی به ترتیب در ۳ و ۵ عامل جدید قابل تفسیر خواهد بود. نتایج کلی بیانگر این است که مهمترین تهدیدهای داخلی به ترتیب بالا نشان دادن نرخ فساد اداری و بسترسازی برای رشد آن و حمایت مادی و معنوی از گروه‌های معاند، همچنین در بعد تهدیدهای خارجی بیشترین تهدیدات به ترتیب برگزاری و حمایت از جلسات و کنفرانس‌های سیاسی گروهک‌های معاند در خاک رژیم و غیرقابل اعتماد بیان نمودن فعالیت های هسته ای و موشکی ج.ا. ایران، می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Exploratory Factor Analysis and Prioritization of Zionist Regime's Political Threats Affecting the National Security of the Islamic Republic of Iran

نویسندگان [English]

  • HASAN VALIVAND ZAMANI 1
  • MOHAMMAD TAGHI PARTOVI 2
  • MEHDI NEJATI POUR 3
چکیده [English]

The Islamic Republic of Iran (IRI), as a state in the Middle East, has always been exposed to political and security threats posed by the Zionist regime. At present, the Zionist regime is deemed one of the main challenges in the foreign policy and national security of the Islamic Republic of Iran at the regional and international levels. In this article, the dimensions and components of the Zionist regime's political threats, which could affect the national security of the Islamic Republic of Iran, were identified using the opinions of experts and the statistical community in 63 factors and in both internal and external dimensions; following, they were prioritized using Friedman rankings and finally they were classified and set to be mitigated using exploratory factor analysis. The results of the research show that the main political threats posed by the Zionist regime against the IRI’s national security at home is instability which could be interpreted in 6 emerging factors and in the component of delegitimization in 3 emerging factors; for abroad, the components of discrediting and isolation could be interpreted in 3 and 5 emerging factors, respectively. The overall results indicate that the most significant internal threats are to show the high rate of malfeasance and to pave way for its growth and material-spiritual support for opposite groups, respectively. In the sphere of foreign threats, the most significant threats are to support the meetings and conferences held by opposite groups in the occupied territories and unreliable expression of the IRI’s nuclear and missile activities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • security political threats factor analysis prioritization Zionist regime
• اخوان کاظمی مسعود، رستمی فرزاد، شاه‌ملکی حامد، تحلیل رابطه اسرائیل و کردستان عراق و پیامد های امنیتی آن برای جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه علمی- پزوهشی پژوهشنامه انقلاب اسلامی، دوره 8، شماره 27، تابستان 1397، صفحه 19-40
• اخوان کاظمی مسعود، رستمی فرزاد، شاه‌ملکی حامد، تحلیل رابطه اسرائیل و کردستان عراق و پیامد های امنیتی آن برای جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه علمی- پزوهشی جستارهای سیاسی معاصر، دوره 8، شماره 26
• بررسی تهدیدات رژیم اشغالگر قدس و راهکارهای مقابله با آن، مرکز مطالعات راهبردی آجا، شماره 59 ، دسترسی محدود،1394ص 13
• برزگر کیهان، قاسمی مهدی، استراتژی تهدید وجودی اسرائیل و امنیت ملی ایران، فصلنامه روابط خارجی، شماره اول، بهار1392
• تاجیک، محمدرضا ، مقدمه‌ای بر استراتژی امنیت ملی، تهران، نشر فرهنگ گفتمان،1380 ص 38
• ثابت، علی، نظم و امنیت تراریخت در تفکر رژیم صهیونیستی، مجموعه مقالات اولین کنفرانس امنیتی تهران جلد 1، ابرار معاصر1395،ص 248
• خبرگزاری ایسنا به نقل از روزنامه اعتماد مهر ماه 1395 با حمایت مرکز بررسی های استراتژیک ریاست جمهوری به گزارش ایانا از اتاق بازرگانی ایران، زمستان 1396، صفحه 1-26
• شمس، مرتضی، تهدیدهای نظامی - امنیتی اسرائیل علیه ج.ا.ایران، تهران موسسه مطالعات راهبردی، 1377 پیش شماره 2
• طباطبایی، سید محمد - سلیمانی، علی، جمهوری اسلامی ایران و رژیم صهیونیستی: گسترش فضای هنجاری و تهدیدات ارزشی متقابل، فصلنامه پژوهش‌های راهبردی سیاست، دوره دوم ،1392، ص 134
• عزتی، عزت‌اله جزوه درسی ژئواستراتژی، منتشر نشده، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا ، تهران: 1398
• علویان، مرتضی؛ موسوی، سیدصالح؛ چالش های تخاصمی بین ایران و رژیم صهیونیستی در دولت نهم و دهم، فصلنامه علمی- پژوهشی تحقیقات جدید در علوم انسانی، دانشگاه باقرالعلوم، شماره 4 تابستان 1395، صص 28-13
• قمبری یوسف، تأثیر رابطه اسرائیل با جمهوری آذربایجان بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، دانشگاه گیلان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی1393
• مجتهدزاده، پیروز، فلسفه و کارکرد ژئوپولیتیک مفاهیم و نظریه‌ها در عصر فضای مجازی، تهران، سمت،1391، ص 142
• مددی رامین، دهشیار حسین، استراتژی امنیت ملی اوباما با تأکید بر اسرائیل و تأثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، پایان نامه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، دانشکده علوم سیاسی، 1393
• ملکی، محمدرضا؛ استراتژی اسرائیل در منطقه خاورمیانه و تأثیرات آن بر جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه علمی- پژوهشی علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، 1386، صص 66-23
• منشادی مرتضی، سرحدی، رضا، تهدیدات امنیت منطقه‌ای سیاست خارجی ج.ا.ایران در غرب آسیا، مجموعه مقالات اولین کنفراس امنیتی تهران، ج 2، 1395 ص 204
• نیکو حمید، سویلمی مرتضی، جایگاه برنامه هسته‌ای ایران در دکترین امنیتی رژیم صهیونیستی، فصلنامه مطالعات روابط بین‌الملل، سال دهم، شماره 37 ، بهار 1396، صص 171-137
• دهشیری محمدرضا، بهرامی زهرا، عرصه‌های تقابل هوشمند انقلاب اسلامی با رژیم صهیونیستی، فصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات انقلاب اسلامی، دانشگاه معارف اسلامی، تابستان 1395، جلد ۱۳ شماره ۴۵ صفحات ۱۳۳-۱۴۸
• ابراهیمی شهروز، ابراهیمی طالب، شاه قلعه صفی الله، بررسی تأثیرهای ژئوپلیتیکی روابط ترکیه و اسرائیل بر منافع ایران در حوزه خزر، فصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات اوراسیای مرکزی، دوره 7، شماره 2، پاییز و زمستان 1393، صفحه 195-218
• بهرامی، زهرا؛ عراقچی، سیدعباس، تهدیدات جدید اسرائیل در خاورمیانه، فصلنامه علمی سیاست دفاعی، دانشگاه جامع امام حسین (ع)؛ دوره 25، شماره 98، بهار 1396، صفحه 127-162
• آهویی مهدی، متین جاوید مهدی، اهداف اولویت‌ها و مخاطبان دیپلماسی عمومی رژیم صهیونیستی، فصلنامه علمی- پژوهی مطالعات راهبردی، دوره 16، شماره 59، بهار 1392، صفحه 183-204
• پناهی، علی؛ امیری، اقبال، تاثیرات حضور اسرائیل در جمهوری آذربایجان بر امنیت ملی ایران، فصلنامه پژوهشهای سیاسی، دوره 5، شماره 2 (13 پیاپی)، تابستان 1394، صفحه 30-62
• حاجی یوسفی امیرمحمد، ایمانی همت، تحولات روابط ترکیه و اسرائیل در دهه اخیر و پیامدهای آن برای ایران، تابستان 1390، فصلنامه روابط خارجی، دوره 3 , شماره 10، 104-75
• شادمانی مهدیه، یزدانی عنایت‌الله، دکترین اتحاد پیرامونی و امنیت اسرائیل، فصلنامه مطالعات سیاسی، دوره 10، شماره 40، تابستان 1397، صفحه 168-147
• لطفیان سعیده، دیدگاه راهبردی اسرائیل و برآورد تهدید امنیتی آن برای خاورمیانه، فصلنامه سیاست دانشگاه تهران، دوره 47، شماره 1، بهار 1396، صفحه 200-179
• Iran Foreign Sanction Act, U.S Comprehensive Sanction against Iran, A Plan for Action (April 1995)
• Wright, Steven. The United States and Persian Gulf Security: The Foundations of the War on Terror, Ithaca Press, 2007 ISBN 978-0-86372-321-6

- Assistant Prof. Army Command and Staff University
Corresponding Author: mt.partovi@ut.ac.ir