بررسی نقش تحریم های اقتصادی بر امنیت ملی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

1. دکتری علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

ام ر�وزه استفاده از تحریم های شدید علیه ایران جایگزین و مکمل گزینه نظامی شده است و مهم ترین
ن، تهدیدهای نرم به دلیل کم هزینه بودن، تأثیر بر عوامل نرم افزارانه �� ت. بنابرای �� ی اس �� ت مل �� د امنی �� راهرد تهدی
حوزه اقتدار ملی، استفاده نکردن از روش های خشونت آمیز و غیره بیش ازپیش موردنظر دشمنان انقلاب
اسلامی است.
نتایج تحقیق نشان داده است که تحریم ها و ممنوعیت های تجاری بر امنیت ملی تاثیر چشم گیری گذاشته
ت. درواقع، تحریم ها تأثیر زیادی بر صادرات و واردات ایران طی سالهای اخیر داشته است. بنابراین، �� اس
باید گفت: تحریم های شدید، علاوه براینکه به نوعی مانع وارد شدن ایران به بازارهای تجاری بوده که در
شرایط فعلی امنیت ایران را با تهدید روبرو ساخته است. اما باعث خوداتکایی و ایجاد اقتصادمقاومتی شده
شامل، حق اظهار » امنیت ملی « کنونی بر » اقتصاد دگرگون شده « است. با توجه به اینکه بیشترین تأثیر
نظر و پاسخگویی، ثبات سیاسی، کنترل فساد، حاکمیت قانون، کیفیت بوروکراسی و اثر بخشی دولت
می شود. این نوع اقتصاد، امنیت کشور را متحول، شکل و ابعاد آن را دچار تغییرات بنیادین م یکند و
در صورت عدم توجه به آن آثار تخریبی زیادی دارد که از جملهٔ آنها م یتوان به تشدید جدال طبقاتی، دو
قطبی شدن جوامع و تهدید امنیت اجتماع در اثر دسترسی بدون برنامه ریزی به فناوری های اطلاعاتی و
ارتباطی و تهدید ارزش های جامعه و تخصیص سرمایه بدون توجه به نیازهای مردم اشاره کرد. بنابراین، تحریم
های اقتصادی درست است که باعث مشکلات اقتصادی شده است ولی در برخی زمینه ها موجبات
عدم وابستگی را برای ایران فراهم ساخته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Impact of Economic Sanctions on Iran’s National Security: A Study

نویسنده [English]

  • narjes sadat hoseyni
1
چکیده [English]

Today, the use of harsh sanctions against Iran as the main strategy to
threaten the national security has replaced and complemented the military
option. Therefore, soft threats due to their low cost, impact on software
part of the national authority, non-use of violent methods, etc. are
more than before considered by the enemies of the Islamic Revolution.
Research has shown that sanctions and trade bans have a significant
impact on the national security. In fact, sanctions have harshly affected
Iran’s exports and imports in recent years. Therefore, in addition to
preventing Iran from entering trade markets, sanctions have posed a
threat to Iran’s security in the current situation; however, it has led to
self-reliance and resistive economy. As the greatest impact of the current
“transformed economy” on “national security” includes the right
to comment and accountability, political stability, control of corruption,
the rule of law, the quality of bureaucracy and the effectiveness
of government, this type of economy fundamentally changes the shape
and dimensions of the national security which, if not taken into consideration,
it bears loads of destructive impacts, including the intensification
of class strife, the bipolarization of society and the threat to social
security given the unplanned access to information and communication
technologies and the threat to societal values and the allocation of
capital out of regarding the popular needs. In sum, economic sanction
has led to economic problems, but it has brought up non-dependence
for Iran in some spheres

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • economy
  • sanction
  • globalization
  • national security
- آقایی، مجید، مهدیه رضاقلی زاده و مجید محمد رضایی) 1397 (. بررسی تأثر تحریمهای اقتصادی و تجاری بر روابط
. تجاری ایران و کشورهای شریک عمدة تجاری، مطالعات راهبردی، شملره 28 ، دوره 8
- بیات، محسن) 1395 (. جهانی شدن اقتصادی و نقش تهدید نظامی در راهبرد آمریکا برای کارآمدی تحر یمایران.
. سیاست، دوره 46 ، شماره 1
- آرگیدنز، جان و بوریمر.) 1381 (. سیاست پستمدرنیته.
ترجمل منص و ر ا ن ص ا ر ی ، ته را ن : ان ت ش ا ر ا ت گ ا م ن و .
- ابوالحمد، عبدالحمید. ) 1368 (. مبانی علم سیاست. تهران: انتشارات توس.
- امینی، علی. ) 1383 (. جهانی شدن؛پیشینه و چش مانداز.
تهران: نشر دیگر.
- بیلیس، جان و استیو.) 1383 (. جهانی شدن سیاست: روابط بینالملل
در عصر نوین. ترجمۀ ابوالقاسم راهچمنی.
تهران: موسّسه تحقیقات بینالمللی
ابرار معاصر.
- بدیعی، مرجان و نرجس سادات حسینی. ) 1391 (. جهانی شدن و تحول مفهوم حاکمیت ملی. تهران: نشریه ی
. تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، شماره 25
- جانستون، رونالد. ) 1379 (. مسئله جا و مکان جغرافیایی)تفحصی در جغرافیای انسانی(. ترجمۀ جلال تبریزی،
تهران: وزارت امور خارجه.
- جانستون، ار.جی، تیلور ، پیر و واتس، مایکل) 1383 (. جغرافیاهای تحول جهانی، مترجم، نسرین نوریان، تهران:
دوره عالی جنگ.
- جلالیان، عسکر. ) 1386 (. جهانی شدن و تاث یرآن بر ساختار جمهوری اسلامی ایران. تهران: انتشارات مشهور
- حسنپور،
محمد. ) 1382 (. ناهمگونی قومی وامنیّت ملّی. تهران:پژوهشنامه علوم انسانی و اجتماعی، سال سوم، شمارۀ 9
. و 10
- حسینی، نرجس و محمود واثق) 1395 ( بررسی مفهوم و جایگاه امنیت ودفاع در اندیشه های امام خمینی)ره(، مجله
. سیاست دفاعی، سال 24 ، شماره 94
- ربیعی، علی، ) 1387 (. مطالعات امنیّت ملّی )مروری بر نظریههای
امنیّتملّی در جهان سوّم(، تهران: انتشارات
دانشگاه تهران.
- روشن، علیاصغر،
) 1385 (. فرهنگ اصطلاحات جغرافیای سیاسی و نظامی، تهران: انتشارات دانشگاه امام حسین
)ع(.
- زارعی، آرامان. ) 1388 (. تاث یرجهانی شدن بر فرهنگ سیاسی ایران. تهران: انتشارات باز.
- ساجدی، امر، ساجدی، سیناز) 1398 (. خروج آمریکا از برجام و تلاطم در اقتصاد ایران. مطالعات روابط بین
.)43( الملل، سال
- شولت، یان­آرت. ) 1382 (. نگاهی موشکافانه بر پدیدۀ جهانی شدن. ترجمۀ مسعود کرباسیان، تهران: انتشارات علمی
و فرهنگی.
- شهابی، سهراب وحسن شاهبیگ) 1396 (. بحران جهانی 2008 و رویکردهای جمهوری اسامی ایران در قبال
. مدیریت بین المللی پول،فصلنامه سیاست خارجی سال سی و یکم، شماره 3
.181- - قراگزلو، محمد. ) 1381 (. جهانی شدن و تنوّع فرهن گها.
مجلۀ اطلاعات سیاسی و اقتصادی، شمارۀ 182
- قالیباف، محمدباقر.) 1382 (. تحلیل سیستمی امنیت اجتماعی و راهبردهای مدیریت آن. تهران: مجموعه مقالات
همایش امنیت اجتماعی، معاونت ناجا، شماره 1
- کاظمی، علیاصغر.
) 1384 (. روابط بینالملل
در تئوری و عمل. تهران: نشر قومس.
- عادل عبد الحمید علی) 1379 (. جهانی شدن و آثار آن بر کشورهای جهان سوم، ترجمه مهندس سید اصغر قریشی،
152.- اطلاعات سیاسی اقتصادی، شماره یازدهم و دوازدهم، مرداد و شهریور 1379 ، صص 153
- عبداللهی، عبدالله و الهیاری، خدیجه. ) 1382 (. فرآیند جهانی شدن در چالش با امنیّت اجتماعی)رهیافتی فضایی(.
تهران: مجموعه مقالات همایش امنیّت اجتماعی. شمارۀ اوّل.
- صیادزاده، علی، فرجام نیا، ایمان، حجاریان، عفیفه، طاهری، بهمن) 1392 (. اثر کسری بودجه بر امنیت اقتصادی
ایران، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره 60
. - صادقی، احمد. ) 1379 (. جهانی شدن: فرسایش اقتدار و تحول دولتی. فصلنامۀ سیاست خارجی، شمارۀ 12
- صادقی، عبدالرسول و طیبی، سیدکمیل) 1397 (، اثرات تحریم های بین المللی و سایر عوامل تاث یرگذار بر نرخ تورم
. در ایران، فصلنامه پژوهشهای ااقتصادی ایران، شماره 74
- طباطباییموتمنی،
منوچهر.) 1380 (. حقوق اساسی. تهران: نشر میزان.
- میرحیدر، دره و میراحمدی، فاطمه سادات) 1397 (.س یراندیشه در جغرافیای سیاسی سنتی و مدرن، تهران: انتشارات
دانشگاه تهران
- مجتهدزاده، پیروز. ) 1379 (. ایدههای
ژئوپلیتیک و واقعیّتهای
ایران. تهران: نشر نی.
- مجتهدزاده، پروز. ) 1379 (. گفتگوهای تمدنها
و آیندۀ جهان ژئوپلیتیک. مشهد: مجموعه مقالات همای ش
بینالمللی
رویکرد فرهنگی به جغرافیا.
- مجتهدزاده، پیروز. ) 1381 (. جغرافیای سیاسی و سیاست جغرافیایی. تهران: انتشارات سمت.
- محمودپناهی، محمد رضا.) 1389 (. چالشهای
اسلام سیاسی و غرب. تهران: انتشاراتمرکز اسناد انقلاب اسلامی.
- مرتضوی، اسدالله. ) 1389 (. جهانی شدن حقوق و حاکمیّت ملّی. تهران: نشر پایان.
- معصومزادهکیائی،
میراحمد، ) 1379 (. حاکمیّت دولتها
در عصر شرکتهای
چندملیّی. مجلّۀ اطلاعات سیاسی
.155- اقتصادی، شمارۀ 156
- مویر،ریچارد. ) 1379 (. درآمدی نو بر جغرافیای سیاسی. ترجمۀ درّۀ میرحیدر، انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای
مسلح.
- مهربان، احمد) 1398 (. رابطه تهدیدها و آسیبها در حوزه امنیت ملّی با نگاه به تحریم (بررسی موردی قطعنامه تحریم علیه
.)76( جمهوری اسلامی ایران(. افصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک. سال 17
- محمد تقی قزلسفلی، ) 1379 (. جهانی شدن به رویا رویی همزیستی، اطلاعات سیاسی – اقتصادی، به شماره یازدهم
و دوازدهم، مرداد و شهریور .
- نائب ،سعید و فرشاد مومنی) 1393 (. تب نیآیندة اقتصاد ایران : تطبیق چهارچوب نظری 1نهادگرایی جدید با
الگوی مبتی بر سناریو، اقتصاد تطبیقی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی سال اول، شمارة اول، بهار و
تابستان .
- نش،کیت. ) 1380 (. جامعهشناسی
سیاسی معاصر، جهانی شدن، سیاست، قدرت. ترجمۀ محمدتقی دلفروز،
تهران:انتشارات کوی ر .
- نگرین، فیلیپ. ) 1382 (. جهان باز، واقعیّت جهانی شدن. ترجمۀ فریدون دولتشاهی. تهران: انتشارات موسّسۀ
اطلاعات.
- نوبخت، محمدباقر و محمدی،حامد. ) 1387 (. فرایند جهانی شدن. تهران: انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی.
- نهاوندیان، محمد. ) 1383 (. ما و جهانی شدن. تهران: انتشارات موسسه ی اطلاعات .
- والراشتاین، امانوئل. ) 1377 (. سیاست و فرهنگ در نظام متحوّل جهانی )ژئوپلیتیک و ژئوکالچر(. ترجمۀ پرو
ایزدی، تهران: نشر نی.
- ولینژاد،
مرتضی. ) 1382 (. نخست ینچالشهای
هزارۀ سوم: توسعۀ پا یدار جهانی شدن. مجلّۀ اطلاعات سیاسی
.187- اقتصادی، شمارۀ 188
- یزدان پناه، کیومرث) 1394 (. جغرافیا، اقتصاد و جهانی شدن و الگوهای تأث یرگذار، تهران: دانشگاه تهران.
- هادیان، مهدی، درگاهی، حسن) 1396 (. نقش سیاست های ثبات سازی اقتصاد کلان در ثبات ملی ایران، فصلنامه
. پژوهشهای اقتصادی ایران، شماره 73
- Malloy, M.P(1990). “. Trade US and Sanctions Economic”VOL 1 Publishers
Aspen.
- Hufbauer, Gary Clyde, Schott, Jeffrey, Elliott, Kimberly Ann and Oegg, Barbara
(2007), Economic Sanctions Reconsidered, 3rd edition, New York: Peterson
Institute for international economics.
- Hufbauer,G & Schott, J(2012). “Case studies in Economic sanctions and terrorism
: post-2000 Sanctions isodesep ’Peterson Institute for International Economics.
56
24-1 PP.
- Held, D, et al. (1999). Global Transformations: Politics, Economics and Culture,
Cambridge: Polity Press.
- Ohmae, k.(1995). The end of Nation state Ris of Regional Economies , New York
: Free press.
- Taylor, P.J(2006) . Radical political geographies. in J. Agnew . k. Mitchell& G.
Toal (eds). A companion to political geography (47-56), third Edition, Lonon,
Blackwell publishing.
- Taylor, P.J. & Flint, C.(2000). Political geoghraphy: World –economy , nation –
state, and locality. Fourth Edition, New york: prentice Hall