تبیین رابطه جغرافیا و هویت ملی، از منظر روایت جغرافیایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی

2 استاد جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی

3 دانشیار جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی

چکیده

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سابق و ظهور پدید ههای جدید جهان یشدن و فضای مجازی، در برخی
جوامع ب هتدریج هویت قومی و محلی در مقابل هویت ملی قرارگرفته و امنیت جامعه را با چالش روبرو م یکند. این
امر موجب تغییر و تحول بنیادین در مفهوم امنیت شده و آن ا ر در ارتباط تنگاتنگ با هویت ملی ق ا رر م یدهد.
به همین جهت شناخت عوامل مؤثر بر پایداری و همگرایی سرزمینی که کمک زیادی به امنیت ملی خصوصاً در
جوامع با تنوع زیستی و فرهنگی م یکند، ضروری م ینماید. نظر به اهمیت موضوع تلاش برای پای هریزی بنیا نهای
پژوهشی در این حوزه که جای خالی آن در آثار فعلی به چشم م یخورد، از اهمیت زیادی برخوردار است. با
توجه به اینکه هویت انسان در بستر جغرافیا متبلور شده، لذا بین جغرافیا و هویت رابطه انکارناپذیری وجود
دارد. این رابطه در متن جغرافیایی که پدیده هویت ملی در چارچوب آن قرارگرفته، معنا م ییابد و بررسی آن،
بسترهای رو ششناسی مبتنی بر فهم و آگاهی را م یطلبد. بر همین اساس در این پژوهش با استفاده از رو شهای
تحلیل کیفی، به بررسی رابطه جغرافیا و هویت ملی پرداختیم. فضای جغرافیایی که عرصه مانور رابطه انسان و
» هستن در جهان هایدگر « محیط است، معنای منحصرب هفردی به بودن انسان در مکان خاص خود م یدهد که
تبلور آن را تحت عنوان هویت مکانی، نمایان م یکند. هویت مکانی در بافت سرزمینی، با ایجاد مرز مفهومی،
موجب سنتز روای تهای مختلف در درون بافت سرزمینی و شک لگیری روایت جغرافیایی م یشود. تجلی این
روایت به شکل هویت ملی ظهور م یکند.

کلیدواژه‌ها


منابع
ترجمه: کاظم فیروزمند، ته ا رن: نشر ثالث. ،» ناسیونالیسم و مدرنیسم « ،) - اسمیت، آنتونی دی ) 1394
. ارغنون، شماره 18 ،» اسطوره در زمان حاضر « ،) - بارت، رولان. اباذری، یوسف ) 1380
ته ا رن: متن. ،» پدیدارشناسی مکان « ،) - پرتوی، پروین ) 1392
مجموعه سخنران یهای دکتر توانگر، دانشگاه اصفهان. ،» زبا نشناسی « ،) - توانگر، منوچهر ) 1393
قم: انتشا ا رت دانشگاه مفید. ،» رو ششناسی علوم سیاسی « ،) - حقیقت، صادق ) 1387
ته ا رن: پژوهشکده مطالعات راهبردی. ،» فلسفه جغرافیای سیاسی « ،) - حافظ نیا، محمدرضا و کاویانی ا رد، م ا رد ) 1393
فصلنامه مطالعات سیاسی، سال دوم، ،» رویکرد پدیدارشناسی در تجزی هوتحلیل پدید ههای سیاسی « ،) - دارابی، علی ) 1388
.22- شماره 5، صص 1
، فصلنامه مطالعات ملی، سال هفتم، شماره 3 ،» اسطوره و حماسه، دو بنیاد هویت ایرانی « ،) - دیلم صالحی، بهروز ) 1385
.25- صص 3
ت کنگاشت ،» دستگاه جغرافیایی ایران « ،) - رامشت، محمدحسین، راهدان مفرد، محمد ) 1395
- مرکز الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت، دانشکده علوم جغرافیایی و برنام هریزی دانشگاه اصفهان.
ترجمه: بابک احمدی، ته ا رن: نشر مرکز. ،») زندگی در دنیای متن )شش گفتگو، یک بحث « ،) - ریکور، پل ) 1378
هویت مکان و ادراک آن با رویکرد « ،) - شریفی، محمد و محمدحسن رامشت، مجتبی رفیعیان، یوسف قویدل ) 1392
.1- فصلنامه جغرافیا و برنام هریزی محیطی، سال 24 , شماره 2، صص 22 ،» ژئوسیستمی
مشهد: انتشا ا رت آستان قدس رضوی. ،» جغرافیای کاربردی و مکت بهای جغرافیایی « ،) - شکوئی، حسین ) 1389
فضای جغرافیای چیست؟ )درنگی بر سرشت فضای « ،) - صادقی، مجتبی و جعفر جوان، محمدرحیم رهنما ) 1394
مجله مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، سال پنجم، شماره ،») جغرافیایی، از چشم انداز پدیدارشناسی هرمنوتیک
.28- نوزدهم، صص 12
مجله مطالعات ،»؟ رو ششناسی شناخت فضای جغرافیای چیست « ،) - صادقی، مجتبی و جعفر جوان، محمدرحیم رهنما ) 1395
.36- جغرافیایی مناطق خشک، دوره هفتم، شماره بیست و پنجم، صص 17
مشهد. ،» کارگاه تحلیل گفتمان « ،) - غلامرضا کاشی، محمدج ا ود ) 1386
دانشگاه علامه طباطبائی. ،» تقریرات درس فلسفه سیاسی و اسلام ب « ،) - غلامرضا کاشی، محمدج ا ود ) 1389
ترجمه: هرمز همایون پور، ته ا رن: انتشارات ،» جغرافی و ناسیونالیسم « ، دایره المعارف ناسیونالیسم « ،) - کایزر، رابرت ) 1383
وزارت امور خارجه.
سخنرانی در قطب علمی جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت ,» گذری و نظری بر هویت ملی « ,) - کریمی پور، یدالله ) 1394
مدرس.
دانشگاه تربیت مدرس، مجله ،» تأثر هویت مکانی بر همگرایی ملی « ، - کاویانی راد، مراد و فتاحی، مصطفی) 13919
برنام هریزی و آمایش فضا.
ترجمه: کریمی، غلامرضا، نظرپور، داوود، انتشا ا رت چاپخش. ،» سیاست خارجی ترکیه « ،) - کوزه بالابان، حسن ) 1392
پدافند غیرعامل و امنیت مریم رحمانی| تبیین رابطه جغرافیا و هویت ملی، از منظر روایت جغرافیایی
ترجمه: حسن، حبیبی، قم: شرکت سهامی انتشار. ،» دیالکتیک یا س یرجدالی و جامع هشناسی « ،) - گورویچ، ژرژ ) 1351
ته ا رن: انتشا ا رت جامعه شناسان. ،») روش درروش )درباره ساخت معرفت در علوم انسانی « ،) - محمد پور، احمد ) 1389
جلد دوم(، ته ا رن: نشر آگاه. ( » روش تحقیق کیفی ضد روش « ،) - محمد پور، احمد ) 1392
رساله دکتری، ،» نسب یگرایی در ژئومورفولوژی شهری، مطالعه موردی: منطقه شهری اهواز « ،) - محمدیان، عبرت ) 1396
اساتید راهنما: امیر صفاری، محمدحسین رامشت، دانشکده علوم جغرافیایی دانشگاه خوارزمی.
. مجله جغرافیا و برنام هریزی محیطی، سال 25 ، پیاپی 53 ، شماره 1 ،» هویت آیین های هسته مدنی ایران « ،) - محمودی، طیبه ) 1393
فلسفه و کلام )اطلاعات حکمت و معرفت(، ،» جنبش پدیدارشناسی « ،) - مصطفوی، شمس الملوک؛ بابایی، علی ) 1394
.18- سال دهم، شماره 5، صص 12
.106- راهبرد، شماره 54 ، صص 59 ،» فلسفه علم پدیدارشناسی و پژوهش کیفی « ،) - ملایری، محمدحسین ) 1389
فصلنامه ،» کاربست رهیافت و روش پدیدارشناسی در علوم سیاسی « ،) - نظری، عل یاشرف، صحرائی، علیرضا ) 1391
.34- سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 42 ، شماره 3، صص 17
مترجم: مسعود تقی زاده منظری، گوتنبرگ سوئد. ،» فلسفه تاریخ « ،) - هگل، فردریک ) 1390
نشر جوان. ،» اندیش ههای پل ریکور درباره استعاره، خرد، سیاست و گفتمان « ،) - هنرمند، سعید ) 2016
- DIJKINK, GERTJAN. (1996). “NATIONAL IDENTITY AND GEOPOLITICAL
VISIONS Maps of pride and pain”, London.
- Jones, Owain & Garde -Hansen, Joanne (2012). “Geography and Memory,
Explorations in Identity, Place and Becoming”, University of Gloucestershire, UK.
- Kaplan, David & Herbb, Guntram (2011). “How geography shapes National
Identities”, Kent State University, Middlebury College, Vol. 13, No. 4.
- Negretto, Gabriel (2001). “Hobbes Leviathan. The Irresistible Power of a Mortal
God”, Analisi e diritto, a cura di P. Comanducci e R. Guastini.
- Nik Mohammad, Nik Mastura & Saruwono, Masran & Yani Said, Shahrul & Halawah
Wan Hariri, Wan Ahmad (2013). “A Sense of Place within the Landscape in Cultural
Settings”, Asia Pacific International Conference on Environment-Behaviour Studies,
University of Westminster, London, UK, 4-6, PP. 506 – 512.
- Norsidah, Ujang & Khalilah, Zakariya (2014). “The Notion of Place, Place Meaning
and Identity in Urban Regeneration”, Asian Conference on Environment-Behaviour
Studies, Chung-Ang University, Seoul, S. Korea, 25-27.