بررسی ابعاد تاثیرگذاری سرمایه گذاری مستقیم خارجی بر امنیت اقتصادی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه جامع امام حسین

2 کارشناس ارشد امنیت دانشگاه جامع امام حسین

3 دانشجوی کارشناسی ارشد معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام حسین

چکیده

امروزه جذب سرمایه گذاری خارجی یکی از ضروریات توسعه اقتصادی کشورها محسوب می شود. سرمایه گذاری مستقیم خارجی پیامدهای مثبت و منفی متعددی در ابعاد مختلف اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و امنیتی کشورها به همراه دارد. در برخی کشورها ابعاد مثبت نظیر افزایش رشد اقتصادی و در برخی، پیامدهای منفی آن بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. در اقتصاد ایران موضوع جذب سرمایه گذاری خارجی همواره از سوی مدیران و مسئولان به عنوان ابزاری مهم برای رسیدن به رشد اقتصادی مطرح شده است. با این وجود تاکنون پیامدهای سرمایه گذاری مستقیم خارجی بر حوزه امنیت اقتصادی مورد توجه پژوهشگران نبوده است. این تحقیق با روش کیفی «نظریه پردازی داده بنیاد» و با استفاده از دانش ضمنی خبرگان تلاش دارد تا مدل مفهومی اثرگذاری سرمایه گذاری مستقیم خارجی بر امنیت اقتصادی ایران را استخراج نماید. نتایج حاصل از این تحقیق نشان می دهد که سرمایه گذاری مستقیم خارجی می تواند از طریق مقوله های محوری (۱) تقویت تولید داخلی، (۲) ارتقای سرمایه انسانی، (۳) افزایش تراز تجاری و (۴) تقویت توان اقتصادی کشور تاثیر مثبت و از طریق افزایش بستر تهدیداتی نظیر نفوذ، جاسوسی و خرابکاری اقتصادی تاثیر منفی بر امنیت اقتصادی بگذارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Impact of Foreign Direct Investment on Iran’s Economic Security: Study of Dimensions

نویسندگان [English]

  • SEYED YAHYA ALAVI 1
  • HASHEM GOLESTANI 2
  • MOHSEN JOUDAKI 3
چکیده [English]

To attract foreign investment is nowadays one of the requirements in the economic development of countries. The direct foreign investment bears both varied positive and negative consequences in the different economic, political, cultural and security dimensions of countries. In some countries, it brings about positive impacts like economic growth and in some, it mostly spurs negative consequences. In Iran’s economy, the attraction of foreign investment has been discussed by managers and officials as a significant tool for economic growth. Nonetheless, the impacts of foreign investment on economic security has not yet been studied by researchers. This study, by means of Grounded Theory and the tacit knowledge of experts, seeks to explore the conceptual model of direct foreign investment impact on Iran’s economic security. The outcome of the study suggests that the direct foreign investment could bear positive impacts through invigoration of domestic production, promotion of human capital, increase of commercial balance and invigoration of the national economic power, and it may spur negative consequences by threats like infiltration, espionage and economic sabotage.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Foreign Direct Investment Economic Security Iran Grounded Theory
اسدی، علی. (1388). سرمایه‌گذاری خارجی و نقش آن در اشتغال. کار و جامعه، شماره 115، صص 72-80.
امیراحمدی، هوشنگ. (1378). سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در کشورهای در حال توسعه. اطلاعات‌سیاسی‌اقتصادی، صص 152-151.
جهانیان، ناصر. (1391). تعریف و جایگاه امنیت اقتصادی در اسلام. فصلنامه اقتصاد و بانکداری اسلامی، شماره اول، صص 183-202.
دانایی‌فرد، حسن و امامی، سید مجتبی (1386) استراتژی پژوهش کیفی: تأملی بر نظریه داده بنیاد، اندیشه مدیریت، شماره 2، صص 69-97.
ذوالقدر، مالک. (1388). مبانی نظری سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی. فصلنامه سیاست؛ شماره 2، صص 89-107.
شیدائیان، حسین. (1388). امنیت ملی از نگاه امام و مقام معظم رهبری. فصلنامه حصون، شماره 19، صص 54-69.
طیبی، سید کمیل؛ آذربایجانی، کریم؛ رفعت، بطول (1386) بررسی رابطه جریان تجاری و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی؛ تحقیقات اقتصادی، شماره 80، صص 101-130.
گرجی، ابراهیم. هاشمیان، مسعود. (1386). تحلیل تطبیقی مولفه‌های امنیت‌اقتصادی درایران. مطالعات دفاعی راهبردی؛ شماره 29، صص 55-78.
علیشیری بهروز، شمس‌عراقی شراگیم. تأمین منابع مالی و سرمایه‌گذاری خارجی: مبانی، الزامات، اقدامات و دستاوردها. فصلنامه سیاست های مالی واقتصادی. ۱۳۹۲; ۱ (۲)، صص ۴۳-۸۴.
ماندل، رابرت. (1387). چهره متغیر امنیت ملی. انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی، چاپ سوم.
مزینی، امیرحسین. (1391). آسیب‌شناسی جذب سرمایه‌گذاری خارجی: مطالعه موردی قانون تشویق و حمایت سرمایه‌گذاری خارجی؛ سیاسی – اقتصادی؛ شماره 287، صص 204-223.
مهدوی، ابوالقاسم. (1383). تحلیلی بر نقش سرمایه گذاری خارجی در رشد اقتصادی. مجله تحقیقات اقتصادی؛ شماره 66، صص 181-208.
نصیری نژاد، استادی، محمد رضا، حسین، هرتمنی، امیر (1393)؛ بررسی تاثیر مالیات برجذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی در کشورهای عضو دی 8؛ پژوهش های رشد و توسعه اقتصادی؛ شماره 14، صص 29-38.
Bath, V. (2013). National security and Chinese investment policy. Harvard Business Law Review Online, 3.
Jackson, J. K. (2008). Foreign investment and national security: economic considerations. DIANE Publishing.
Jackson J. (2017). Forein Direct Investment in the United States: An Economic Analysis. Congressional Research Service.
Scheve, K., & Slaughter, M. J. (2004). Economic insecurity and the globalization of production. American Journal of Political Science, 48(4), 662-674.
Miraskari, S. R., Masouleh, M. S., & Alavi, S. A. (2014). Analyzing Impacts of Foreign Direct Investment on Private Sector in Economic Growth of Iran. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 4(11), 223-237.
Weimer, C. M. (2008). Foreign direct investment and national security post-FINSA (2007). Tex. L. Rev., 87, 663.
Foreign Direct Investment – State Experiences, Amicus™ Books, The Icfai University Press, (2009).
Moran, T. H., & Oldenski, L. (2013). Foreign Direct Investment in the United States: Benefits, Suspicions, and risks with special attention to FDI from China (Vol. 100). Peterson Institute for International Economics