آینده پژوهی ابعاد فکری وفرهنگی و ایدیولوژیک انواع جریان های تکفیری(۲۰۱۹-۲۰۲۹م)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی ناجا

2 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه علوم انتظامی امین

چکیده

در نزد عامه؛ گروه های تکفیری در خاورمیانه عموما تروریست به حساب می آیند، حال آنکه تنها در یک فرقه از آنها، اعتقاد کامل به ترور وجود دارد. سلفی گری درواقع، بازگشت به قبل است و ویژگی بارز آنها بازگشت به سلف صالح، جهاد و تکفیر است. رشد سلفی گری در طول تاریخ به عامل داخلی و خارجی بستگی داشته. سیوال اصلی مقاله این است که آینده سلفی ها به خصوص داعش چگونه رقم می خورد و چه سناریویی برای آنها می توان دنبال کرد؟ باید گفت؛ سه نوع سلفی گری "سیاسی"، "تکفیری" و "اصلاحی" وجود دارد که هر یک رویه های خاص خود را برای حضور در جامعه داشته و دارند. سلفی های سیاسی؛ رویه ای صلح طلب دارند، اصلاحی ها بیشتر شیوه ای آموزشی دارند و سلفی های تکفیری ستیزه جو هستند. آینده سه نوع جریان سلفی به صورت خاص خود نمود پیدا خواهند کرد، یافته های پژوهش نشان می دهد:"تکفیری ها" به مانند آتش زیر خاکستر(سناریوی فروکشی) هستند، "سلفی های اصلاحی" حضوری به صورت نیمه فعال دارند و "سیاسی ها" به نسبت دو گروه اول، بیشتر در عرصه سیاسی فعال اند. باید گفت؛ سلفی گری تکفیری که نماینده فعلی آن "داعش" است، اگر در جامعه فعال نیست به این معنی نیست که از بین رفته، فراز و فرود دارد اما نابود نخواهد شد و با توجه به بحران های داخلی و حمایت دیگران(عامل خارجی) در برهه های از تاریخ عرض اندام کرده است. روش تحقیق در این پژوهش، تاریخی- تحلیلی، پژوهش بنیادی و ابزار جمع آوری اطلاعات کتابخانه ای است.   

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Future studies on the intellectual, cultural and ideological dimensions of various takfiri Groups (2029-2019)

نویسندگان [English]

  • HEMATOLLAH SHAMOULI 1
  • ALIREZA ZARGAR 2
چکیده [English]

Publically , the Takfiri groups in the Middle East are generally considered terrorists, while only in one cult of them, there is a complete belief in committing terrorist activities. In reality Salafism is a return to the past, and their obvious characteristic is to return to Salaf, Jihad and Takfir. Salfi growth has historically depended on internal and external factors. The main research question of the study is that; how the future of the Salafis, especially ISIL, can be outlined and what scenarios could be followed for them? There are three types of Salafism, including: "political", "takfiri" and reformist ,each of which has its own procedures for participation in the community. Political Salafis have a peaceful approach, the reformist are mostly educational, and Takfiri Salafis are militant. The future of the three types of Salafi flows will be revealed in their own way. The findings of the study showed that "Takfiris" are like a fire under the ashes (a decline scenario), "reformist Salafis" have semi-active presence, and "political ", in comparison with the first two, are more active in the political arena. It should be noted, however, that the Takfiri Salafism, whose current representative is "ISIS", if it is not active does not mean that it is gone, it will rise and fall, but will not be banished . and given the internal crises and the support of others (external factor ) it will appear from time to time throughout the history. Research method in this research is historical-analytical, the type of research is fundamental , and the data were collected using library studies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Salafism Wahhabism Deobendya Muslim Brotherhood ISIL
- قرآن کریم.
- گفتگو با قاسم محب‌علی.«اختلاف در رویکردهای عربی در نگاه به ائتلاف ضد داعش». 12مهر1392. سایت peace-ipsc.org
- اسپوزیتو، جان ال. (1388). «بازتاب انقلاب اسلامی» تهران، انتشارات باز، چاپ سوم.
دسترسی20/11/1397،www.khosroshahi.or بررسی نفش اخوان المسلمین در مصر، سایت:
- پیری محمد و دورانی عبدالفغور. (1391). «پیدایش تفکر دیوبندی در هندوستان و تأثیر آن بر بلوچستان ایران». فصلنامه مطالعات شبه قاره. سال چهارم. شماره سیزدهم.
- تابان، جعفر. (1383). «اجمالی از افکار ابن تیمیه و نقدآن». فصلنامه انسان پژوهی، پاییز 1383 - شماره 1 (از 89 تا 104).
- ترکی، هادی. (1392). « انقلاب های عربی و سیاست خارجی ایران، فرصت ها و تهدیدها». پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه باقرالعلوم(ع).
- حاجیانی،ا براهیم (1391)، مبانی، اصول و روش‌های آینده پژوهی، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق(ع)

- حلبی، علی اصغر،(1390)، «تاریخ اندیشه های سیاسی در ایران و اسلام»، انتشارات دانشگاه پیام نور، چاپ چهارم،تهران.
اندرو هیوود،(1383) داعشی شدن دشوار نیست؛ سازوکار نیروگیری و نحوه عمل جریانهای‌تکفیری،سایت
- دانش پژوهان،« شکل گیری، اهداف و استراتژی اخوان المسلمین» بهار و تابستان 1383، شماره 5.سایت دسترسی25/12/1396،ww.feirahi.ir

- راهبرد عربستان در قبال هژمونی منطقه‌ای ایران و جنگ نیابتی در سوریه چیست؟(1393)، سایت اشراف دسترسی 21/7/1393(١٩:١٤) ٩٣/٠٧/٢١ www.eshraf.ir
- ربیعی فر، احمد،(بی تا)«سلفیه و امواج بیداری اسلامی»، سراج منیر.
- رنجبرشیرازی امیر ، مصطفی و نجاتی آرانی، حمزه و فاطمی صدر،(1393)،«جریان شناسی داعش، مرکز مطالعات فرهنگی بین المللی،مطالعات منطقه ای،17،چاپ اول، ناشر سخنوارن.
- ساسانیان سعید،(1393)«ایران و مقابله با داعش، مانور نظامی یا زمینه سازی دیپلماتیک؟»، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
- سبحانی،جعفر،(1367)،« آیین و‌هابیت چیست؟و پایه گذاران آن کسیت؟» رشد آموزش معارف اسلامی، شماره یک.
- سمیعی اصفهانی علیرضا و شفیعی سیف آباد محسن،(1394)،« آینده گروهک های تکفیری و راه کارهای ثبات بخش دولت سوریه و عراق»، فصلنامه پژوهش های راهبردی سیاست خارجی، سال چهارم، شماره چهارده.
- شیخ حسینی، مختار، (1393)،زمینه های رشد تروریسم در عراق،ناشر:مجمع جهانی اهل بیت(ع)،
- الفتح، عارف مرتضی، (1388)، «لإیجاز فی تاریخ البصره و الإحساء و نجد و الحجاز»، جامعه المصطفی العالمیه، جلد یک.
-- فرمانیان، مهدی (1386)«مبانی فکری سلفیه»، ویژه نامه علمی ادیان و مذاهب، انجمن علمی ادیان و مذاهب حوزه علمیه قم، شماره اول،

- فیرحی داود، رمزگشایی از مفهوم «خصم نزدیک» در ادبیات داعش ،تاریخ دسترسی13/6/1395،www.iran-newspaper.com.
- کوشکی محمدصادق و محمدی جواد،(1394)، «سیاست خارجی در غرب آسیا: بررسی روابط معاصر عراق و عربستان»، انتشارات خرسندی.
- کیس وندر هیدن.(1391)سناریوها هنرگفتگوی راهبردی، ترجمه مسعود منزوی،نشر:موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی. تهران.
- گفتگو با حجت‌الاسلام مهدی فرمانیان ، جریان‌شناسی سلفی‌گری؛ از و‌هابیت تکفیری تا اخوان المسلمین، دسترسی22/04/1397،www.tasnimnews.com.
- مروری بر دلایل سقوط حکومت اخوانی مرسی،(13فروردین 1393)، سایت: باشگاه خبرنگاران جوان
- معدل، منصور،(1382)،«طبقه سیاست و ایدئولوژی در انقلاب»،ترجمه دکتر محمد سالار کسرایی مرکز(باز(.
- موسوی علی زاده ، مهدی،(1390)، «تبارشناسی سلفی گری و وهابیت»، چاپ ششم، جلد یک، آوای منجی قم.
- موسوی،محمد،(1390)،«اندیشه های سیاسی در اسلام و ایران»، نشر دانشگاه پیام نور،چاپ دوم، تهران
-ناصرآبادی، زهرا (۱۳۷۹)، آینده‌پژوهی، تهران: انتشارات مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی استراتژیک7.

- نباتیان، محمد اسماعیل و شیخ حسینی مختار،(1393)زمینه های فکری سیاسی بعثی تکفیری داعش، ،مجمع جهانی اهل بیت، قم.
دسترسی10/6/1396،www.ensani.ir نجاتی آرانی، حمزه(1388) « بازتاب انقلاب اسلامی بر عربستان»،
- نظری علی اشرف و السمیری عبدالعظیم،(1394)« بازخوانی هویت دولت اسلامی در عراق و شام(داعش): فهم زمینه های فکری و سیاسی-اجتماعی»،فصلنامه علوم سیاسی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، سال هفدهم، شماره 68.
- همفر ،(1380)،«مزدوران انگلیس: خاطرات جاسوس انگلیسی در کشورهای اسلامی»،مترجم مؤسّسه اسلامی ترجمه، نشر:الماس، قم.

منابع لاتین:
-Makridakis, Spyros et al.”(1982)The accuracy of extrapolation (time-series) methods, Journal of Forecasting.
-Malik, Nikita (2016). The Children of Islamic State, London: Quilliam Foundation, retrieved on September 5, 201
- - Benotman, Noman (2016). The Children of Islamic State, London: Quilliam Foundation, retrieved on September 5, 201
-Dearden, Lizzie (2016), “Isis Training Children of Foreign Fighters to Become ‘Next Generation’ of Terrorists,” July 29, http://www.independent.co.uk, retrieved on September 4