تبیین ریشه های بحران ژئوپلیتیکی لیبی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران و استاد راهنما

2 استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران

3 دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

با نگاهی مسیله محور به بحران لیبی و یافتن راهکاری برای حل آن با هدف ایجاد ثبات و دموکراسی، لزوما می بایست به ماهیت، مولفه ها، عوامل بروز و استمرار و اثرات سوء آن بر منطقه و محیط پیرامونی پرداخته شود. در این پژوهش با نظریه "جغرافیای کارکردگرا " ریچارد هارتشورن در فرآیند کشورسازی به تبیین بحران کشور به مثابه یک سیستم با بازیگران و نیروها و کارکردهای نظام واره، پرداخته شد. این پژوهش در پی یافتن ریشه اصلی بحران ژیوپلیتیکی لیبی است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد، فقدان یک چارچوب فراگیر برای یکپارچه سازی ملی، ریشه اصلی بحران بوده و به دلیل نقش آفرینی بازیگران متعدد در مقیاس های محلی، ملی، منطقه ای و جهانی در این کشور، این بحران ماهیتی کاملا ژیوپلیتیکی دارد. همچنین بر اساس نتایج حاصل از یافته های این پژوهش، ایجاد فرآیند یکپارچه سازی با تکیه بر اندیشه ناسیونالیسم، مناسب ترین راهکار برای خروج این کشور از بحران کنونی است. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و داد ه های مربوط به شیوه مشاهدات میدانی، گفتگو با مسیولین خبره و دست اندرکار (گفتگوی خبرگی)، کتابخان های و اسنادی گردآوری شده است.

کلیدواژه‌ها


منابع فارسی
- ابوالحمد، عبدالحمید، ‘ 1378 ‘، مبانی سیاست، تهران: انتشارات قومس.
- اسعدی، مرتضی، ‘ 1370 ‘، ناسیونالیسم عرب، نگاه نو، شماره ۴، دیماه.
- آشوری، داریوش، ‘ 1384 ‘، دانشنامه سیاسی؛ فرهنگ اصطلاحات و مکت بهای سیاسی، تهران: نشر مروارید.
- بوریل، گیبسون و گارت مورگان، ‘ 1383 ‘، نظریه ای کلان جامعه شناسی و تجزیه و تحلیل سازمان، ترجمه محمدتقی نوروزی، تهران: سمت و مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- بیلیس، جان، ‘ 1388 ‘، جهانی شدن سیاست، ترجمه جمعی از نویسندگان، تهران: ابرار معاصر.
- توسلی، غلام عباس، ‘ 1376 ‘، نظریه های جامعه شناسی، تهران: انتشارات سمت.
- حافظ نیا، محمدرضا، پرویز مجتهدزاده و ابوالفضل کاوندی کاتب، ‘ 1391 ‘،تبیین بنیادهای علت وجودی و بقای کشور ‘مطالعه موردی: ایران’، فصلنامه مطالعات ملی، سال سیزدهم، شماره 1 ‘ 49 پیاپی’، 28 - 3.
- دورکیم، امیل، ‘ 1343 ‘، قواعد روش در جامعه شناسی، ترجمة علی محمد کاردان، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
- دورکیم، امیل، ‘ 1381 ‘، دربارة تقسیم کار اجتماعی، ترجمة باقر پرهام، تهران: نشر مرکز.
- رنجبر، مقصود، ‘ 1384 ‘، نظریه های ناسیونالیسم، مجله مطالعات ملی، شماره 24 .
- روزنا، جیمز، ‘ 1384 ‘، آشوب در سیاست جهان، ترجمه علیرضا طیب، تهران: نشر روزنه.
- ریتزر، جورج، ‘ 1380 ‘، نظریه های معاصر در جامعه شناسی، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی فرهنگی.
- سکوزر، لوئیس، ‘ 1380 ‘، زندگی و اندیشه بزرگان جامعه شناسی، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
- مویر، ریچارد، ‘ 1379 ‘، درآمدی نو بر جغرافیای سیاسی، ترجمه دره میرحیدر، تهران: انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح.
-میرحیدر، دره، ‘ 1391 ‘، مبانی جغرافیای سیاسی، تهران: انتشارات سمت.
-نقیب زاده، احمد، ‘ 1388 ‘، تاریخ دیپلماسی و روابط بین الملل، تهران: نشر قومس.
-وبر، ماکس، ‘ 1374 ‘، اقتصاد و جامعه ‘جامعه شناسی سیاسی’، ترجمه عباس منوچهری و دیگران، تهران: انتشارات مولی.
منابع خارجی
- Sakuma, Amanda, ‘2015’, Damned for Trying: Libya as a Gateway, MSNBC, Available at: http://www.msnbc.com/specials/migrant-crisis/libya, Retrieved 2019/05/25.
Pamir, Peri. (2013). Nationalism, Ethnicity and Democracy: Contemporary Manifestations, The International Journal of Peace Studies, Avalibal at: http:// www.gmu.edu/programs/icar/ijps/vol2_2/pamir.htm.
- Rotberg, Robert, (2003), Failed States, Collapsed States, Weak States: Causes and Indicators, in State Failure and State Weakness in a Time of Terror, ed, Robert I, Rotberg Washington D. C.: Brookings Institution.
- Sizer, Lydia, (2017), Libya’s Terrorism Challenge, Libya’s Terrorism Challenge Assessing the SalafiJihadi Threat, Washington: Middle East Institute.
- Human Right Watch, (2011), World Report 2011: Libya, Events of 2010, Available at: https://www.hrw.org/world-report/2011/country-chapters/libya, Retrieved 2019/05/19.
- Greene, Robert, (2010), The 48 Laws of Power, London: Profile Books, Available at: https://profilebooks.com/the-48-laws-of-power.html.
- Walt, Stephen. 2011. Where Do Bad Ideas Come From and Why Don’t They Go Away? Foreign Policy, January/ February.
- Frawley, William, (2003), International Encyclopedia of Linguistics, Vol 1, London: Oxford University Press.
- Copson, Raymond W, (1994), Africa’s Wars and Prospects for Peace, New York: M.E. Sharpe.
- Issacson, Walter, (1981), “Gaddafi’s Western Gunslingers”, Available at: https:// www.cia.gov/library/readingroom/document/cia-rdp90-00552r000606560062-2, Retrieved 2019/05/22.
- Eljahmi, Mohamed, (2006), Libya and the U.S: Qadhafi Unrepentant”. The Middle East