نقش هوش ‌مصنوعی در فرایند مدیریت بحران‌های امنیتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار مدیریت راهبردی فضای سایبری دانشکده علوم و فنون فارابی

2 کارشناسی ارشد

3 دانشجوی کارشناسی‌ارشد

چکیده

هوش‌ مصنوعی به یک عامل نوین قدرت تبدیل شده و رقابت‌های شدیدی بین کشورهای پیشرفته برای توسعه این فناوری در جریان است. در حال حاضر، هوش ‌مصنوعی بیشتر در حوزه‌های پزشکی، کشاورزی، صنعت و اقتصاد کاربرد دارد و به‌زودی به سیاست نیز گسترش می‌یابد. با افزایش پیچیدگی و شدت بحران‌های امنیتی، استفاده از فناوری‌های نوین نظیر هوش ‌مصنوعی جهت مدیریت بحران‌های امنیتی ضروری شده‌ است. در همین راستا محقق در نظر دارد نقش هوش ‌مصنوعی در فرایند مدیریت بحران‌های امنیتی موردبررسی نماید. در واقع این پژوهش در پی پاسخ به این سؤال است که هوش مصنوعی چگونه می‌تواند در فرایند مدیریت بحران‌های امنیتی و در ایجاد امنیت نقش ایفا نماید؟ که با استفاده از مطالعه اسناد و مدارک و نظرات صاحب‏نظران و ارائه سه فرضیه به‌عنوان عوامل مؤثر پیشنهادی محقق انجام شده است. جامعه آماری در این تحقیق با درنظرگرفتن یک ضریب خاص 50 نفر و حجم نمونه نیز به‌صورت تمام شمار در نظر گرفته شده است. به‌منظور سنجش پایایی ابزار پرسش‌نامه از ضریب آلفای کرونباخ بر اساس هریک از متغیرها استفاده شده است که مقدار آلفای کرونباخ برای کل پرسش‌نامه معادل  84/0  محاسبه گردیده است. تحقیق انجام شده از نوع موردی - زمینه‌ای است و به‌منظور جمع‏آوری اطلاعات موردنیاز از روش جمع‏آوری میدانی (مصاحبه و پرسش‌نامه) و روش کتابخانه‏ای (مطالعه اسناد و مدارک) استفاده شده است. نتایج تحقیق بیانگر آن است که هوش ‌مصنوعی در سه مرحله قبل، حین، و بعد از بحران، قادر به جمع‌آوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، تشخیص تهدیدات و پیش‌بینی رویدادها، ارائه راهکارهای مناسب، بهبود زمان واکنش و تصمیم‌گیری و خودکارسازی فرایندها است. به‌طورکلی، این فناوری می‌تواند به شکل قابل‌توجهی کارایی و اثربخشی مدیریت بحران‌های امنیتی را افزایش دهد و به دولت‌ها و سازمان‌ها در حفظ امنیت جوامع کمک نماید.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Role of Artificial Intelligence in the Process of Managing Security Crises

نویسندگان [English]

  • Jamshid Nosrat-Abadi 1
  • Pejman Gholamnejad 2
  • Hossein Amiri 3
2 کارشناسی ارشد
3 دانشجوی کارشناسی‌ارشد
چکیده [English]

Artificial intelligence (AI) has emerged as a new factor of power, sparking intense competition among advanced nations to develop this technology. Currently, AI is predominantly applied in fields such as medicine, agriculture, industry, and economics, and is expected to soon extend into politics. Given the increasing complexity and severity of security crises, the use of advanced technologies like AI has become essential for managing such crises. Accordingly, this study aims to examine the role of AI in the process of managing security crises. Specifically, the research seeks to answer the question: How can AI contribute to the process of managing security crises and enhancing security?
The study employs a documentary analysis, expert opinions, and three proposed hypotheses as key influencing factors. The statistical population for this research was determined with a specific coefficient, consisting of 50 individuals, while the sample size was considered as a complete census. To assess the reliability of the questionnaire tool, Cronbach’s alpha coefficient was calculated for each variable, resulting in an overall Cronbach’s alpha value of 0.84 for the entire questionnaire.
This research adopts a case-contextual approach, utilizing both field methods (interviews and questionnaires) and library-based methods (document analysis) for data collection. The findings indicate that AI can effectively gather and analyze data, detect threats, predict events, provide appropriate solutions, improve response time and decision-making, and automate processes across three critical phases: pre-crisis, during-crisis, and post-crisis. Overall, this technology can significantly enhance the efficiency and effectiveness of security crisis management, assisting governments and organizations in safeguarding societal security.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Security
  • Artificial Intelligence
  • Security Crisis
  • Data Collection
  • Decision-Making

مراجع

امیری، عبدالرضا (1391). مطالعه فرایند و متغیرهاى مؤثر بر امنیتى‌شدن بحران‌هاى اجتماعى در ایران، فصلنامه مطالعات مدیریت انتظامی، سال هفتم، شمارة دوم، 219-237.
حاجیانی، ابراهیم (1390)، هشداردهی: کارکرد تحلیل اطلاعاتی در پیشگیری از غافلگیری، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال چهاردهم، شماره سوم.
حبیبی، نیک‌بخش،‌ هادیان، مهدی (1395). الگوسازی سامانة هشدار اطلاعاتی نظام ملی در بحران‌های امنیتی با استفاده از الگوی هشدار هوایی سریع، فصلنامه فرماندهی و کنترل، سال اول، شماره 1.
حیدری، حسین (1401). نقش برآورد اطلاعاتی در پیشگیری از بحران‌های امنیتی جمهوری اسلامی ‌ایران، فصلنامه پژوهش‌های اطلاعاتی - امنیتی دانشگاه جامع امام حسین (علیه‌السلام)، سال یازدهم، شماره 41، بهار1401، صص7-30.
ربیعی، علی، خسروی، صدرا (1389). مدیریت فرمانشی بحران‌های ارتباطی: الگوی متکی بر ترکیب هوش‌مصنوعی و جمعی، فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، سال ششم، شماره 21، زمستان 1389، صص 33-54.
رئیسی، محمد، پیشگاه‌هادیان، حمید، ایزدی، جهانبخش، جاودانی مقدم، مهدی (1398). آسیب‌شناسی بحران‌های اجتماعی و الزامات سیاست‌گذاری امنیتی در پیشگیری از آن، نشریه امنیت ملی، دوره 9، شماره 32،75-102.
شریفی دهسری، مریم، تاجفر، امیرهوشنگ (1402). بررسی تأثیر به‌کارگیری هوش ‌مصنوعی و پردازش تصویر در سیستم دبیرخانه (مرکزآمار ایران)، هفتمین همایش ملی تحقیقات میان‌رشته‌ای در مدیریت و علوم انسانی، آبان 1402.
صادقی‌زرینی، آمنه، گودرزی، ایمان، دهقان‌پور، ایرج، باجلان، مهدی (1402). نقش هوش‌مصنوعی در آموزش، نشریه تحقیقات راهبردی در تعلیم و آموزش و پرورش، شماره 10، زمستان 1402، صص 567 -583.
عارفی، عباس، رحمانی ساعد، هادی، محمدی، محمد، ابراهیمی، حسین (1402). نقش مردم در مدیریت بحران‌های امنیتی در مرحله پیش‌بینی، نشریه علمی ‌مدیریت بحران در وضعیت‌های اضطراری، دانشگاه جامع امام حسین (علیه السلام)، سال چهاردهم، تابستان1402، صص61-89.
عباسی، حجت، سیوندیان، مرضیه (1399). مدیریت دانش و بررسی نقش هوش‌مصنوعی و سیستم‌های خبره در انواع آن، فصلنامه پژوهش‌های معاصر در علوم مدیریت و حسابداری، سال دوم، شماره 4، بهار 1399، صص 67-80.
عبدی، آیدا (1396). بررسی وضعیت فناوری هوش‌مصنوعی در ایران و جهان، معاونت پژوهش‌های زیربنایی و امور تولیدی دفترمطالعات ارتباطات و فناوری‌های نوین، کد موضوعی: 280، شماره مسلسل: 15493.
فیروزی، محرمعلی، (1385). ایران و تهدیدات ناشی از موقعیت جغرافیایی آن، مجله آموزش جغرافیا، شماره 74.
محمود بابویی، محمودرضا، ذوالفقاری، حسین، رادان، احمدرضا، بیات، بهرام (1400). نقش مؤلفه‌های اطلاعات و امنیت در تعامل مدیریت بحران‌های امنیتی، فصلنامه علمی ‌امنیت ملی، سال دوازدهم، شماره 46، زمستان1401، مقاله پژوهشی از صفحات 7-32.
میرنظامی، متینه السادات، برادران، زهره، (1401). تبعات حقوقی و سیاسی کلان داده‌ها در صلح و امنیت بین المللی، مجموعه مقالات سمپوزیوم -تأثیرعلم و فناوری‌های نوین بر صلح و امنیت بین المللی.
رحیمی‌کلور، حسین، قاسمی‌همدانی، ایمان (1402). واکاوی نقش مدیریت ریسک مبتنی بر هوش ‌مصنوعی در افزایش چابکی و قابلیت‌های مهندسی مجدد زنجیره تأمین. سیاست‌نامه علم‌و‌فناوری، دوره 13، شماره 3، پاییز 1402، صص 5-23.
مدیریت بحران تحت کنترل فناوری‌های نوین (1398). وایت پیپر مدیریت بحران، گروه علمی‌تحلیل طیف.
نجات‌پور، مجید، فرخی، مرتضی، سجادی، محسن،‌ هادی‌پور، میثم (1401). تحلیل جایگاه هوش‌مصنوعی در توسعه سازمان‌های نظامی، فصلنامه مدیریت و پژوهش‌های دفاعی، سال بیست و یکم، شماره نود و هشتم، زمستان 1401، صفحات 11-32
هوش‌ مصنوعی؛ تهدید یا فرصت برای امنیت ملی، نشریه اندیشکده تحول دیجیتال، ماهنامه هوش‌مصنوعی، شماره ششم، مهرماه 1400.
کتاب‌ها
ساوه درودی، مصطفی (1400)، هندسه امنیت در مدیریت بحران (باتأکید برمحیط امنیتی ج.ا.ا)، انتشارات دانشکده علوم و فنون فارابی، چاب اول.
زواری، عبدالمجید، طیبس، ابوالفضل(1401)، کارکردهای هوش‌مصنوعی در سیاست خارجی، اندیشکده صنایع نرم: اندیشکده روابط بین‌الملل، چاپ اول.
مقالات خارجی
Butt, Umair Muneer, et al (2021). Spatio-temporal crime predictions by leveraging artificial intelligence for citizens security in smart cities, IEEE Access 9 (2021): 47516-47529.‏
El Hajj, Mohammad, Hammoud, Jamil (2023). "Unveiling the influence of artificial intelligence and machine learning on financial markets: A comprehensive analysis of AI applications in trading, risk management, and financial operations." Journal of Risk and Financial Management 16.10: 434.‏
Radulov, N. (2019). Artificial intelligence and security. Security 4.0. Security & Future, 3(1), 3-5.
Sun, W., Bocchini, P., & Davison, B. D. (2020). Applications of artificial intelligence for disaster management. Natural Hazards, 103(3), 2631-2689.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار